Asgari ücret tartışması her Aralık’ta tek bir soruya sıkışır: zam kaç puan olacak? Oysa masanın işveren tarafında ikinci bir hesap daha döner — devletin o ücretin ne kadarını üstlendiği. 2026’da bu üstlenme iki kalemden oluşuyor ve ikisi de 31 Aralık 2026’da takvim sonuna geliyor. Bu yazı, özel sektör işvereninin asgari ücretli başına bugün ne aldığını mevzuat metninden çıkarır ve 2027 pazarlığına hangi belirsizlikle girildiğini gösterir.
İki Kalem, Tek Tablo
| Kalem | Yasal dayanak | 2026 tutarı/oranı | Nasıl alınır | Bitiş |
|---|---|---|---|---|
| Prim indirimi (genel) | 5510 md. 81/1-(ı) | İşveren hissesinin 2 puanı | Primden mahsup, Hazine karşılar | Süresiz (oran değişebilir) |
| Prim indirimi (imalat) | 5510 geçici md. 108 | İşveren hissesinin 5 puanı | Primden mahsup, Hazine karşılar | 31.12.2026 |
| Asgari ücret desteği | 5510 geçici md. 112 | Günlük 42,33 TL | Primden mahsup, İşsizlik Sigortası Fonu karşılar | Aralık 2026 |
1. İki Puanlık Prim İndirimi — Eskiden Beş, Sonra Dört, Şimdi İki
5510 sayılı Kanun’un 81’inci maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendi, 2008’den beri (5763 sayılı Kanun’la eklendi) özel sektör işverenlerine sabit bir kolaylık tanıyor: 4’üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalılar için ödenen malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primlerinden işveren hissesinin belirli bir puanlık kısmını Hazine üstlenir.
Bu oran kamuoyunda hâlâ “beş puanlık indirim” olarak biliniyor. Mevzuatın bugünkü hâli farklı: bent metnindeki ibare 4 Aralık 2025 tarihli 7566 sayılı Kanun’un 23’üncü maddesiyle “dört”ten **“iki”**ye indirildi. Yani genel oran artık iki puan.
Asgari ücretli için parasal karşılığı (2026 brüt asgari ücret 33.030 TL üzerinden, paradefter hesabı):
| Oran | Aylık tutar | Yıllık tutar |
|---|---|---|
| 2 puan (imalat dışı) | 660,60 TL | 7.927,20 TL |
| 5 puan (imalat) | 1.651,50 TL | 19.818,00 TL |
| Aradaki fark | 990,90 TL/ay | 11.890,80 TL/yıl |
İmalattaki beş puan geçici bir maddeye asılı
İmalat sektörünün ayrıcalığı ana bentten değil, 5510 geçici 108’inci maddeden geliyor (9/1/2025 tarihli 7538 sayılı Kanun md. 17 ile eklendi). Madde, (ı) bendindeki “iki” ibaresinin, bentteki diğer şartlar da sağlanmak kaydıyla işveren imalat sektöründe faaliyet gösteriyorsa “beş” olarak uygulanacağını söylüyor. Ardından kritik cümle geliyor:
Bu madde hükümleri 31/12/2026 tarihine kadar uygulanmaya devam edilir. Cumhurbaşkanı, bu maddenin uygulanma süresini 31/12/2027 tarihine kadar uzatmaya yetkilidir.
Yani imalatçı işverenin elindeki üç puanlık fazlalık, yıl sonunda bir Cumhurbaşkanı kararına bağlı. Uzatma yetkisinin kanunda yazılı olması uzatma ihtimalini güçlendirir ama garanti etmez.
2. Asgari Ücret Desteği — 2026’da Günlük 42,33 TL
İkinci kalem her yıl yeniden yazılıyor. 2026 için dayanak 5510 geçici 112’nci madde; 23 Ocak 2026 tarihli 7573 sayılı Kanun’un 8’inci maddesiyle eklendi. Mekanik şöyle:
| Unsur | 2026 (geçici md. 112) | 2025 (geçici md. 109) |
|---|---|---|
| Günlük destek | 42,33 TL | 33,33 TL |
| Prime esas günlük kazanç eşiği | 1.300 TL | 1.000 TL |
| Eşik — toplu iş sözleşmeli işyeri | 2.600 TL | 2.000 TL |
| Karşılaştırma yılı | 2025 | 2024 |
| Finansman | İşsizlik Sigortası Fonu | İşsizlik Sigortası Fonu |
Günlük tutar bir yılda 33,33 TL’den 42,33 TL’ye, yani %27 arttı; kazanç eşiği ise 1.000 TL’den 1.300 TL’ye %30 yükseldi.
Hesap nasıl kuruluyor? Destekten yararlanılacak gün sayısı iki yoldan belirlenir:
- Mevcut işyerleri: 2025’in aynı ayında Kuruma bildirilen ve prime esas günlük kazancı 1.300 TL ve altında olan sigortalıların toplam prim ödeme gün sayısını geçmemek üzere, 2026’da cari ayda bildirilen sigortalıların toplam prim ödeme gün sayısı.
- 2026’da ilk defa kapsama alınan işyerleri: bildirilen sigortalıların toplam prim ödeme gün sayısı.
Bulunan gün sayısı 42,33 TL ile çarpılır; çıkan tutar işverenin Kuruma ödeyeceği primlerden mahsup edilir. Otuz günlük tam çalışılmış bir ay için asgari ücretli başına 1.269,90 TL, yıllık 15.238,80 TL eder (paradefter hesabı).
Eşiğin anlamı: 2026 brüt asgari ücreti 33.030 TL, yani günlük prime esas kazanç 1.101 TL. Eşik 1.300 TL olduğuna göre asgari ücretli tamamen kapsam içinde; destek, aylık brüt 39.000 TL’ye kadar bildirilen çalışanlara uzanıyor. Toplu iş sözleşmeli işyerlerinde bu tavan aylık 78.000 TL’ye çıkıyor.
Toplam Tablo — Asgari Ücretli Başına Devlet Katkısı
| Sektör | Prim indirimi | Asgari ücret desteği | Toplam/ay | Brüt ücretin yüzdesi |
|---|---|---|---|---|
| İmalat dışı | 660,60 TL | 1.269,90 TL | 1.930,50 TL | %5,84 |
| İmalat | 1.651,50 TL | 1.269,90 TL | 2.921,40 TL | %8,84 |
30 günlük ay, 2026 brüt asgari ücret 33.030 TL varsayımıyla paradefter hesabı. İşverenin toplam maliyeti bu tutarların düşülmesinden sonra kalan kısımdır.
paradefter yorumu — Aralık’ta İki Karar Aynı Masada
Birincisi: asgari ücret zammı tek başına işveren maliyetini anlatmıyor. Komisyon Aralık’ta bir zam oranı açıklayacak, manşetler o oranı tartışacak. Ama imalatçı bir işveren için 2027 maliyetini belirleyecek ikinci değişken, 5510 geçici 108’inci maddenin uzatılıp uzatılmayacağıdır. Uzatılmazsa imalat oranı beş puandan ikiye düşer; asgari ücretli başına aylık 990,90 TL’lik bir kayıp, zam oranına yaklaşık üç puanlık ek yük gibi hissedilir. Yani “zam %30 oldu” cümlesi, teşvik düşerse imalatçı için pratikte %33’lük bir maliyet artışı anlamına gelebilir.
İkincisi: asgari ücret desteğinin yıllık kanun döngüsü yapısal bir belirsizlik üretiyor. Destek 2016’dan bu yana her yıl ayrı bir geçici maddeyle yenileniyor; 2025’te geçici 109, 2026’da geçici 112. Bu, işverenin yıllık bütçesini her Ocak’ta yeni bir kanun metnini bekleyerek kurması demek. Bordro planlaması yapan bir işletme için bu, teşviki kalıcı bir maliyet azaltıcı değil, her yıl yeniden başvurulan bir geçici destek olarak görmeyi zorunlu kılıyor. 2027 için destek hükmünün Aralık ayındaki torba kanuna yetişip yetişmeyeceği, zam oranı kadar izlenmeye değer.
Üçüncüsü ve en az bilineni: borç şartındaki yapılandırma istisnası, bu ay pratikte de işlemeye başladı. (ı) bendi, borcu bulunan işvereni indirimden dışlarken 6183 sayılı Kanun’un 48’inci maddesine göre tecil ettirenleri ve yapılandırma kanunlarına göre taksitlendirenleri istisna tutuyordu — ama e-borcu yoktur belgesi üretilemediği sürece bu istisna kâğıt üzerinde kalıyordu. SGK’nın 28 Eylül 2026 duyurusuyla yapılandıran ve tecil ettiren işverenlere belge yolu açıldı; teşvik/devlet yardımı tarafındaki borç limiti brüt asgari ücret olarak uygulanıyor. Yapılandırması düzenli giden bir işveren için bu, teşvik kapısının yeniden açılması demek. Detay: SGK e-Borcu Yoktur — Yapılandıran ve Tecil Ettirene Belge Yolu Açıldı.
En Sık Yapılan Hatalar
- “Beş puanlık indirim” sanmak. Genel oran 2026’da iki puan; beş puan yalnızca imalat sektörüne ve yalnızca 31/12/2026’ya kadar.
- Asgari ücret desteğini nakit sanmak. Destek ödenmez, primden mahsup edilir; kasaya para girmez, tahakkuk azalır.
- Eşiği asgari ücret sanmak. Kazanç eşiği günlük 1.300 TL (aylık ~39.000 TL brüt); asgari ücretin üzerindeki çalışanlar için de destek alınabilir.
- Bir taksit gecikmesini önemsememek. Yapılandırma/tecil istisnası, işlem devam ettiği sürece geçerli; taksit aksarsa indirim hakkı da düşer.
- Prim borcuna bakıp idari para cezasını atlamak. Hükümler prim borcu ile İPC borcunu birlikte sayar; ödenmemiş bir İPC tek başına teşviki engeller.
- APHB’yi geç vermek. Belgelerin yasal süresinde verilmemesi, borç olmasa bile o ay için teşviki düşürür.
- 2027 bütçesini bu yılın teşvikiyle kurmak. Her iki kalemin de yasal dayanağı 2026 sonunda bitiyor; 2027 projeksiyonunu teşviksiz senaryoyla da hesaplamak gerekir.
2026’da Pratik Karar — Adım Adım
| Durumunuz | Yapılacak |
|---|---|
| İmalat sektöründesiniz | Beş puanlık farkı 2026 sonuna kadar garanti sayın; 2027 bütçesini iki puanla da kurun |
| SGK borcunuz var, yapılandırma yok | Teşvikten düşersiniz — 6183 md. 48 tecili veya yapılandırma başvurusunu değerlendirin |
| Yapılandırma/tecil var, taksitler düzenli | İndirim hakkı sürüyor; e-borcu yoktur belgesini işlem yapacağınız gün üretin |
| 2025’te sigortalı bildirimi yoktu, 2026’da açtınız | Geçici 112/(b) uyarınca bildirilen tüm gün sayısı destek kapsamına girer |
| Eksik PEK bildirimi tespit edildi | Tutar brüt asgari ücretin 1/10’unu (3.303 TL) geçmiyorsa ihtardan sonra 15 gün içinde düzeltin |
| 2027 bordro planı yapıyorsunuz | Geçici md. 108 uzatma kararını ve Aralık torba kanununu takip edin |
Sonuç
2026’da özel sektör işvereni asgari ücretli başına ayda 1.930 TL (imalatta 2.921 TL) devlet katkısı alıyor — brüt ücretin yaklaşık %6’sı, imalatta %9’u. Bu katkının büyük bölümünün ömrü 31 Aralık 2026’da doluyor. Asgari Ücret Tespit Komisyonu Aralık’ta toplandığında masada yalnızca zam oranı olmayacak; işveren tarafının gerçek sorusu “zam kaç puan” değil, “zam kaç puan ve teşvik devam ediyor mu” olacak. İki kararın birlikte okunması gerekiyor.
İlgili yazılar: 2027 Asgari Ücret Zam Oranı Tahmini · Asgari Ücret 2027 Canlı Takip · Asgari Ücret 2026 Net Maaş · Asgari Ücret 2027 Bağ-Kur ve İsteğe Bağlı Prim