“Evde bakım maaşı” diye bilinen ödemenin resmî adı evde bakım yardımı. Dayanağı 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu’nun ek 7. maddesi, uygulaması 26 Mayıs 2023 tarihli Evde Bakım Yardımı Yönetmeliği. Yönetmelik 16 Ocak 2026’da gelir hesabı, araç ve itiraz kurallarında değiştirildi. Bu rehberde kanun, yönetmelik ve değişiklik metnini birlikte okuyup 2026 rakamlarıyla hesaplıyoruz.
Bu yardımda asgari ücretin rolü çoğu zaman yanlış anlaşılıyor. Asgari ücret kapıyı belirliyor, yani kimin hak kazanacağını. Ödenen tutarı ise belirlemiyor. Ocak 2027’de asgari ücret ve memur katsayısı farklı oranlarda artacağı için bu ayrım önümüzdeki iki ayda pratik bir soruya dönüşecek.
Yardımın iki ayağı: eşik asgari ücrete, ödeme memur katsayısına bağlı
Kanun maddesi her iki kuralı da açıkça yazıyor. Birinci fıkraya göre yardım, hane içinde kişi başına düşen ortalama aylık geliri “asgarî ücretin aylık net tutarının 2/3’ünden daha az olan” bakıma ihtiyacı olan engellilere verilir. Tutar ise “(10.000) gösterge rakamı ile memur aylık katsayısının çarpımı” kadardır. Yönetmeliğin 5. maddesi ödemenin bakım verene yapıldığını ekliyor.
| Kalem | Neye bağlı | 2026 değeri | Ne zaman değişir |
|---|---|---|---|
| Gelir eşiği (kişi başı) | Net asgari ücretin 2/3’ü | 18.717,00 TL (28.075,50 × 2/3) | Asgari ücret değişince (Ocak 2027) |
| Aylık ödeme (Oca-Haz 2026) | 10.000 × memur aylık katsayısı (1,387871) | 13.878,71 TL | — |
| Aylık ödeme (Tem-Ara 2026) | 10.000 × memur aylık katsayısı (1,575512) | 15.755,12 TL | Her ocak ve temmuz |
TL tutarları paradefter hesabıdır. Katsayı, Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın 3 Temmuz 2026 tarihli Mali ve Sosyal Haklar Genelgesi’nden alındı. Net asgari ücret 26 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete’de ilan edilen 2026 tutarı.
Tablodan çıkan bir sonuç var: 2026’da ödenen tutar, kişi başı eşiğin yaklaşık %84’ü. Yani evde bakım ödemesi tek başına bir kişinin eşiğini dolduracak büyüklükte değil.
Hane büyüklüğüne göre 2026 eşiği
Eşik kişi başı tanımlandığı için hanenin toplam gelir sınırı kişi sayısıyla büyüyor. Hanede birden fazla bakıma muhtaç engelli varsa, birinciden sonraki her biri iki kişi sayılıyor (Yönetmelik md. 5/2).
| Hane (hesapta sayılan kişi) | Toplam aylık gelir şu tutarın altında olmalı |
|---|---|
| 2 kişi | 37.434 TL |
| 3 kişi | 56.151 TL |
| 4 kişi | 74.868 TL |
| 5 kişi | 93.585 TL |
| Örnek: anne, baba ve bakıma muhtaç iki engelli çocuk (4 kişi; ikinci çocuk 2 sayılır → 5) | 93.585 TL |
Kuruş kuruşuna sınır vakası. Üç kişilik hanede iki kişi net asgari ücretle çalışıyorsa toplam gelir 56.151 TL, kişi başı gelir tam 18.717 TL eder. Kanun “daha az” dediği için eşitlik yetmiyor. Hanede başka küçük bir gelir varsa eşik zaten aşılmış olur. Bu tip haneler, eşiğin bir sonraki asgari ücret artışıyla yükseldiği Ocak ayını beklemek zorunda kalıyor.
Hangi gelir sayılır, hangisi sayılmaz? (Ocak 2026 değişikliği)
Gelir, yönetmeliğin 14. maddesine göre hanede yaşayan herkesin her türlü geliri toplanarak bulunuyor. 16 Ocak 2026 değişikliği bu listede önemli düzeltmeler yaptı:
| Kalem | 2023 metni | 16 Ocak 2026 sonrası |
|---|---|---|
| Ücret | Maaş, ücret, nafaka, yevmiye | Listeye mesai de eklendi |
| Kirada olmayan ikinci konut | Rayiç bedelin 120’de biri | Aynı kural (takdir/beyan edilen rayiç bedel üzerinden) |
| Kiraya verilen konut/dükkân | Rayiç bedelin 240’ta biri + kira | Kira sözleşmesindeki tutar. Ancak hesap rayiç bedelin 240’ta birinden az olamaz |
| Tek binek araç | Kasko/rayiç bedelin 120’de biri | Yalnız ÖTV Kanunu 7/2’deki yeniden değerlenen limiti aşan kısmın 120’de biri |
| Birden fazla binek araç | Her biri için 120’de bir | En değerlisine limit kuralı, diğerlerinin bedelinin tamamının 120’de biri |
| Engelli adına ÖTV indirimli araç | Vergiler indirilmiş tutarın 120’de biri | Bu ayrı bent kaldırıldı |
| Burs | Gelir sayılıyordu | Listeden çıkarıldı |
| Öğrenim kredisi, doğum yardımı, 3308 s. Kanun staj ücreti | Açık hüküm yoktu | Açıkça gelire dahil edilmez |
| Bayram ikramiyesi (5510 ek md. 18) | Kanun gereği hariç | Değişmedi, hariç |
Araç kuralı uygulamada en çok fark yaratacak değişiklik. Eskiden 1,2 milyon TL rayiçli bir otomobil hanenin gelirine aylık 10.000 TL ekliyordu. Bu da 3 kişilik bir hanenin kişi başı gelirini 3.333 TL artırıyordu. Artık yalnızca limiti aşan kısım hesaba giriyor. Limitin 2026 tutarı yönetmelikte yazmadığı için başvuruda il müdürlüğünden güncel rakamı istemek gerekiyor.
Anayasa Mahkemesi 2/3 ölçütünü onayladı
Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, yönetmeliğe karşı açılan bir davada kanundaki 2/3 ölçütünü ve eşik aşılınca ödemelerin durdurulması kuralını Anayasa Mahkemesi’ne taşıdı. AYM 11 Aralık 2025 tarihli kararında (E.2025/150, K.2025/249) iki kuralın da Anayasa’ya aykırı olmadığına oybirliğiyle karar verdi ve itirazı reddetti. Karar 9 Mart 2026 tarihli Resmî Gazete’de (Sayı 33191) yayımlandı.
Pratik sonucu şu: “Eşik çok düşük, dava açarsam kazanırım” yolu artık bu gerekçeyle kapalı. Eşik, ancak kanun değişikliğiyle ya da asgari ücretin artmasıyla genişleyebilir.
2027’de ne değişecek? Eşik ve ödeme farklı hızla artacak
Asgari Ücret Tespit Komisyonu’nun Aralık’ta toplanacağı Çalışma Bakanı’nın beyanıyla teyitli. Karar 1 Ocak 2027’den itibaren eşiği otomatik günceller. Aşağıdaki senaryolar tahmindir. Merkez bandımızın (%28-33) dayanakları 2027 asgari ücret tahmini yazısında.
| Net asgari ücret artışı (senaryo) | 2027 net asgari ücret | Kişi başı eşik | 4 kişilik hane toplam sınırı |
|---|---|---|---|
| %25 | 35.094,38 TL | 23.396,25 TL | 93.585 TL |
| %28 | 35.936,64 TL | 23.957,76 TL | 95.831 TL |
| %30 | 36.498,15 TL | 24.332,10 TL | 97.328 TL |
| %33 | 37.340,42 TL | 24.893,61 TL | 99.574 TL |
Ödeme tarafında Ocak 2027 katsayısı, memur toplu sözleşmesindeki 2027 ilk yarı artışına (%5) ve Temmuz-Aralık 2026 enflasyon farkına göre belirlenecek. Enflasyon farkı sıfır olsa bile tutar en az 16.542,88 TL’ye çıkar (15.755,12 × 1,05). Gerçek rakam Ocak başındaki Hazine genelgesiyle belli olacak.
paradefter yorumu: Zam günü kimin lehine çalışıyor?
Asgari ücret zammının bu yardıma etkisi hanenin gelir kaynağına göre tersine dönüyor:
- Hanenin geliri emekli aylığı, kira veya serbest kazançsa: Ocak’ta eşik %25-33 yükselirken gelir aynı oranda artmayabilir. Bu haneler için zam kapıyı genişletir. 2026’da birkaç bin lira farkla reddedilenler Ocak 2027’de yeniden başvurmalı.
- Hanenin geliri tamamen asgari ücretse: Gelir ve eşik aynı oranda artar, hanenin eşiğe göre konumu değişmez. Yukarıdaki üç kişi, iki asgari ücretli örneği 2027’de de sınırda kalır.
- Hanede asgari ücretin üstünde maaş alan varsa: Bu maaş Ocak’ta asgari ücretten az artarsa hane eşiğe yaklaşır. Az artmazsa konum değişmez.
Gözden kaçan ikinci nokta: ödeme memur katsayısına bağlı olduğu için reel değeri asgari ücretten kopuyor. 2026’da ödeme, eşiğin %84’ü kadar. Asgari ücret memur katsayısından hızlı artarsa bu oran düşer. Yani evde bakım ödemesinin satın alma gücü, kimin hak kazanacağını belirleyen ölçüye göre geriler. Benzer bir makası engelli özel bakım merkezleri yönetmeliğinde de görmüştük. Orada ödeme tabanı memur katsayısına, tavanı asgari ücrete bağlı.
En sık yapılan hatalar
- “Asgari ücret artınca evde bakım maaşı da o kadar artar” sanmak. Artmaz. Ödeme memur katsayısıyla ocak ve temmuzda değişir.
- Gelir değişikliğini bildirmemek. Eşik aşıldığı tarihte yardım sona erer. Ocak 2026’dan beri bildirim yapılsa bile yersiz ödeme yasal faiziyle geri isteniyor. Hanede yeni işe giren varsa hemen il müdürlüğüne bildirin.
- Eski araç kuralıyla hesap yapmak. Aracın tüm değerinin 120’de birini gelir sayan hesap 16 Ocak 2026’dan beri geçerli değil. Bu yüzden reddedilmiş başvurular yeniden değerlendirilmeye aday.
- İkinci engelliyi bir kişi saymak. Birinciden sonraki her bakıma muhtaç engelli iki kişi sayılır. Ocak 2026’dan beri bu kural o kişinin yardım alıp almamasından bağımsız.
- Ret sonrası aynı belgeyle tekrar başvurmak. Kontrol sonucu sonlandırılan dosyada itiraz süresi tebliğden itibaren 30 gün. İkinci heyetin kararı nihai. Belge ve koşul değişmeden yapılan yeni başvuru değerlendirmeye alınmıyor (md. 18/4-ç).
2026-2027 için pratik karar tablosu
| Durumunuz | Ne yapmalı | Ne zaman |
|---|---|---|
| Kişi başı gelir 18.717 TL’nin belirgin altında | Şimdi başvurun. Hak, Bakanlık bilgi sistemindeki onay tarihinden itibaren doğar (md. 5/3); beklenen her ay kayıp | Hemen |
| Kişi başı gelir 18.717-25.000 TL arasında, gelir asgari ücrete bağlı değil | 2027 asgari ücreti ilan edilince eşiği yeniden hesaplayıp başvurun | Ocak 2027 |
| 2023-2025’te araç yüzünden reddedildiniz | Yeni araç kuralıyla hesabı yeniden yapın, koşul değiştiyse yeni başvuru verin | Hemen |
| Hanede iki bakıma muhtaç engelli var | Gelir hesabında ikinciyi iki kişi saydırın | Başvuruda |
| Yardım alıyorsunuz, hanede gelir artacak | Değişikliği bildirin. Ocak’ta eşik de artacağı için hesap değişebilir | Değişiklik anında |
| Kontrol sonrası yardımınız kesildi | 30 gün içinde il müdürlüğüne / SHM’ye itiraz edin | Tebliğden itibaren 30 gün |
Sonuç
Evde bakım yardımında asgari ücret kim hak kazanır sorusunu belirliyor, memur katsayısı ise ne kadar ödenir sorusunu. 2026’da kişi başı eşik 18.717 TL, aylık ödeme 15.755,12 TL. Aralık’taki asgari ücret kararı eşiği 23-25 bin TL bandına taşıyabilir (tahmindir). Bu da sınırda reddedilen haneler için Ocak 2027’yi yeniden başvuru ayı yapıyor. Asgari ücret sürecini Asgari Ücret 2027 Canlı Takip sayfasından, asgari ücrete bağlı diğer eşikleri asgari ücret destek eşikleri rehberinden izleyebilirsiniz. 65 yaş ve engelli aylığıyla ilişkiyi 65 yaş engelli aylığı yazısında anlattık.
Kaynaklar
- Evde Bakım Yardımı Yönetmeliği — R.G. 26.05.2023, Sayı 32202
- Evde Bakım Yardımı Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik — R.G. 16.01.2026, Sayı 33139
- Anayasa Mahkemesi E.2025/150, K.2025/249 (11.12.2025) — R.G. 09.03.2026, Sayı 33191 (2828 s. Kanun ek md. 7 metni dahil)
- 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu (mevzuat.gov.tr)
- Hazine ve Maliye Bakanlığı — 2026 Yılı Temmuz Ayına Ait Mali ve Sosyal Haklara İlişkin Genelge
- ÇSGB — Bakan Işıkhan’ın 2027 bütçe sunumu (komisyonun Aralık’ta toplanacağı beyanı), 3 Kasım 2026
