Doğum izni bu yıl 1 Mayıs 2026’da değişti ve internette hâlâ “16 hafta” yazan çok sayfa var. Yürürlükteki kural 24 hafta: doğumdan önce 8, sonra 16 hafta. Bu rehberde dört ayrı hakkı sırayla ele alıyoruz: doğum izni ve SGK’nın bu sürede ödediği ödenek, babalık izni, süt izni ve İŞKUR’un yarım çalışma ödeneği. Her birinin dayanağı, parayı kimin ödediği ve kaçırılan süreleri ayrı. Dayanakların hepsi kanun metnine bağlı.
1 Mayıs 2026’da Ne Değişti?
7578 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, 1 Mayıs 2026 tarihli ve 33240 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı. Analık iznine ilişkin hükümleri yayımı tarihinde yürürlüğe girdi.
| Konu | 1 Mayıs 2026 öncesi | Şimdi | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Doğum sonrası izin | 8 hafta | 16 hafta | 4857 md. 74/1 |
| Toplam analık izni | 16 hafta | 24 hafta | 4857 md. 74/1 |
| Çoğul gebelikte toplam | 18 hafta | 26 hafta | 4857 md. 74/1 |
| Doktor onayıyla doğuma kadar çalışma sınırı | Son 3 hafta | Son 2 hafta | 4857 md. 74/1 |
| SGK analık ödeneği süresi | 8 + 8 hafta | 8 + 16 hafta | 5510 md. 18/1-(c) |
| Eşi doğum yapan işçiye ücretli izin | 5 gün | 10 gün | 4857 Ek md. 2 |
| İzin sonrası ücretsiz izin | 16. haftadan sonra 6 aya kadar | 24. haftadan sonra 6 aya kadar | 4857 md. 74 |
| Koruyucu aile olan işçiye izin | Yoktu | 10 gün ücretsiz | 4857 md. 74/1 |
Kaynak: 7578 sayılı Kanun md. 15, 16, 18, 19; 4857 sayılı İş Kanunu güncel metin; 5510 sayılı Kanun güncel metin.
Aynı kanun memurlar için 657 sayılı Kanun md. 104’te ve askeri personel kanunlarında da süreyi 24 haftaya çıkardı. Bu rehber işçi (4/a) statüsündekileri anlatıyor; memurlarda ücret kurumdan ödenmeye devam ettiği için ödenek hesabı farklıdır.
Kanunun geçici 1. maddesi, 1 Mayıs’ta izni bitmiş ama 1 Nisan 2026 itibarıyla doğumdan sonraki 24 haftayı henüz doldurmamış annelere, 10 iş günü içinde talep etmeleri şartıyla 8 hafta ek izin tanımıştı. O pencere Mayıs 2026’da kapandı. Bugün doğum yapan herkes doğrudan 24 haftalık rejime tabi.
Doğum İzninde Maaşı Kim Öder? SGK Analık Ödeneği
Doğum izninde işverenin ücret ödeme yükümlülüğü yoktur. Gelir kaybını SGK’nın geçici iş göremezlik ödeneği karşılar. Ödeneğin şartları ve tutarı 5510 sayılı Kanun’da:
| Kalem | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Ödeme süresi | Doğumdan önceki 8 + sonraki 16 hafta; çoğul gebelikte doğum öncesine +2 hafta | 5510 md. 18/1-(c) |
| Prim şartı | Doğumdan önceki 1 yıl içinde en az 90 gün kısa vadeli sigorta primi | 5510 md. 18/1-(c) |
| Günlük tutar | Ayakta tedavide günlük kazancın 2/3’ü, yatarak tedavide 1/2’si | 5510 md. 18 |
| Günlük kazancın hesabı | Doğumdan önceki 12 ay içindeki son 3 aydaki prime esas kazanç ÷ prim günü | 5510 md. 17 |
| Doğum öncesi çalışma | Doktor onayıyla doğuma 2 hafta kalana kadar çalışılırsa, çalışılan süre doğum sonrası ödeneğe eklenir | 5510 md. 18/1-(d) |
Hesap örneği (paradefter hesabı): SGK’ya son üç ayda aylık brüt 45.000 TL bildirilmiş bir çalışan düşünelim. Günlük kazancı 45.000 ÷ 30 = 1.500 TL eder. Ayakta tedavide ödenek bunun üçte ikisi olan 1.000 TL/gün olur. 24 hafta 168 gün olduğu için toplam yaklaşık 168.000 TL tutar. Gerçek tutar, son üç aydaki bildirilen kazanca ve prime esas kazanç üst sınırına göre değişir. SGK’nın hesapladığı tutar e-Devlet’teki “Geçici İş Göremezlik Ödeneği” ekranında görünür.
Ödeneğe ek olarak doğumdan önceki bir yılda en az 120 gün prim bildirilmişse, her yaşayan çocuk için SGK emzirme ödeneği de öder (5510 md. 16). Tutarı SGK Yönetim Kurulu’nun belirlediği tarifeye göre doğum tarihinde geçerli olan tutardır.
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın doğum yardımı ise bunlardan tamamen ayrı bir ödemedir ve sigortalılık şartı aramaz. Ayrıntısı: Doğum yardımı 2026.
Babalık İzni: 10 Gün, Ücreti İşveren Öder
4857 sayılı Kanun Ek md. 2 uyarınca eşi doğum yapan işçiye 10 gün ücretli izin verilir. 1 Mayıs 2026’dan önce bu süre 5 gündü. Burada iki nokta sık karıştırılıyor:
- Babalık izni SGK ödeneği değildir. Ücreti işveren normal maaş gibi öder.
- Doğumda veya doğumdan sonra annenin ölümü hâlinde, annenin kullanamadığı doğum sonrası izin babaya kullandırılır (4857 md. 74/1).
Üç yaşını doldurmamış bir çocuğu evlat edinen eşlerden birine ya da evlat edinene, çocuğun aileye fiilen teslim edildiği tarihten itibaren 8 hafta analık izni verilir. Koruyucu aile olan işçiye ise çocuğun teslim edildiği tarihten sonra isteğe bağlı 10 gün ücretsiz izin verilir.
Süt İzni: Günde 1,5 Saat
| Kural | Ayrıntı |
|---|---|
| Kimler | Bir yaşından küçük çocuğu olan kadın işçi |
| Süre | Günde toplam 1,5 saat |
| Kullanım | Hangi saatte ve kaç parçaya bölüneceğini işçi belirler |
| Ücret | Çalışma süresinden sayılır, ücretten kesinti yapılmaz |
| İstisna | Yarım çalışma ödeneğinden yararlanılan dönemde süt izni uygulanmaz |
Dayanak: 4857 sayılı İş Kanunu md. 74.
Kanun 4857’nin kapsamında olan ya da olmayan, iş sözleşmesiyle çalışan her işçiye bu maddeyi uygular (md. 74, son fıkra). Yani işyerinizin büyüklüğü ya da sektörü süt izni hakkını ortadan kaldırmaz.
Yarım Çalışma Ödeneği: İzin Sonrası Yarım Gün, Kalanını İŞKUR Öder
Doğum sonrası izin bittikten sonra kadın işçi (ve üç yaşından küçük çocuğu evlat edinen kadın veya erkek işçi) isterse haftalık çalışma süresinin yarısı kadar çalışır. Çalışmadığı yarı için işveren ücret ödemez, İşsizlik Sigortası Fonu ödenek verir.
| Doğum | Yarım çalışma süresi |
|---|---|
| Birinci doğum | 60 gün |
| İkinci doğum | 120 gün |
| Üçüncü ve sonraki doğumlar | 180 gün |
| Çoğul doğum | Her birine +30 gün |
| Çocuk engelli doğduysa | 360 gün |
Dayanak: 4857 md. 74/2.
Ödeneğin şartları 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu Ek md. 5’te:
- Doğum veya evlat edinme tarihinden önceki son 3 yılda en az 600 gün işsizlik sigortası primi bildirilmiş olmalı.
- Haftalık çalışma süresinin yarısı kadar fiilen çalışılmalı.
- Analık izninin bittiği tarihten itibaren 30 gün içinde İŞKUR’a, işverenden alınan “doğum ve evlat edinme sonrası yarım çalışma belgesi” ile başvurulmalı. Mücbir sebep yoksa geciktiğiniz gün sayısı toplam ödenek süresinden düşülür.
- Geçici iş göremezlik ödeneği alınan günlerde yarım çalışma ödeneği ödenmez.
Tutar: Ödeneğin günlük miktarı günlük brüt asgari ücret kadardır. 2026 brüt asgari ücreti 33.030 TL olduğu için günlük 1.101 TL (ÇSGB). Ödemeden damga vergisi dışında kesinti yapılmaz. Ödenek, çalışılan aya ait aylık prim ve hizmet belgesinin ilişkin olduğu aydan sonraki ikinci ay içinde aylık olarak yatar. Ödenek ödenen gün sayısı kadar SGK primleriniz de (işçi ve işveren payı, toplam %32,5) prime esas kazanç alt sınırı üzerinden Fondan ödenir.
Hesap örneği (paradefter hesabı, tahmindir): Kanun ödenek süresini “haftalık çalışma süresinin yarısı kadar” olarak tanımlıyor. Masamızın okumasıyla ilk doğumdaki 60 günlük yarım çalışma döneminde ödenek yaklaşık 30 güne denk gelir: 30 × 1.101 = 33.030 TL brüt. Bunun üstüne işverenin yarım çalışma için ödediği ücret gelir. Kesin gün sayısını İŞKUR hesaplar. Ocak 2027’de asgari ücret değişince günlük tutar da değişecek; güncel tahmin için 2027 asgari ücret canlı takibimize bakabilirsiniz.
Ücretsiz İzin: 24 Haftadan Sonra 6 Aya Kadar
İsteğiniz hâlinde 24 haftalık sürenin (çoğul gebelikte 26 haftanın) bitiminden sonra 6 aya kadar ücretsiz izin verilir. Bu süre yıllık ücretli izin hakkının hesabında dikkate alınmaz. Bu dönemde ne ücret ne SGK ödeneği ödenir. Sağlık hizmeti için de kapsamınızı kontrol edin: 5510 md. 67’ye göre işverence belgelenen ücretsiz izinde genel sağlık sigortası yılda yalnızca toplam 1 ay devam eder. Ayrıntı: İşten ayrılınca ve ücretsiz izinde sağlık sigortası.
paradefter Yorumu: Asıl Karar, İzin Bittiği Gün Veriliyor
Doğum izninin uzaması iyi haber, ama masamıza gelen sorular başka bir yere işaret ediyor: izin bittiği gün üç yol açılıyor ve ikisi geri dönüşsüz süreye bağlı. Süt izni kendiliğinden işler. Yarım çalışma ödeneği ise 30 günlük başvuru süresine bağlı ve her geciken gün ödenekten düşülüyor. Ücretsiz izin de ancak siz isterseniz başlar.
Önerimiz, doğum sonrası iznin son ayında işverenle yarım çalışma belgesini konuşmak ve 600 günlük işsizlik primi şartını hizmet dökümünüzden önceden doğrulamak. Prim günü yetmiyorsa yarım çalışmaya geçmek, ödenek olmadan maaşın yarısına razı olmak demek. Bu durumda süt izni çoğu zaman daha kârlıdır. Aradaki farkı izin bittikten sonra öğrenmek, kararı aceleye getiriyor.
En Sık Yapılan Hatalar
- ❌ Hâlâ “16 hafta” hesabıyla izin planlamak. 1 Mayıs 2026’dan beri doğum sonrası süre 16 hafta, toplam 24 hafta.
- ❌ Doğum izninde maaşın tamamını işverenden beklemek. Kanun işverene ücret yükümlülüğü yüklemiyor; ödeme SGK’dan gelir ve günlük kazancın üçte ikisidir. Toplu sözleşmede ya da iş sözleşmesinde aksi yazıyorsa o hüküm uygulanır.
- ❌ 90 gün prim şartını kontrol etmemek. Doğumdan önceki bir yılda 90 günden az prim bildirilmişse SGK analık ödeneği ödenmez, izin ise yine kullanılır.
- ❌ Yarım çalışma başvurusunu ertelemek. İzin bitiminden itibaren 30 gün geçtikten sonra geciken her gün ödenek süresinden düşer.
- ❌ Süt izni ile yarım çalışmayı aynı anda istemek. Yarım çalışma ödeneği dönemi boyunca süt izni uygulanmaz.
- ❌ Babalık iznini 5 gün sanmak. 7578 sayılı Kanunla 10 güne çıktı ve ücreti işveren öder.
Adım Adım Pratik Karar Tablosu
| Zaman | Ne yapmalı |
|---|---|
| Hamileliğin 7. ayı | Son bir yıldaki prim gününüzü kontrol edin: analık ödeneği için 90, emzirme ödeneği için 120 gün. Doktorunuzla doğum öncesi çalışma süresini konuşun (en geç doğuma 2 hafta kalana kadar). |
| Doğumdan 8 hafta önce | İzin başlar. SGK ödeneği için istirahat raporu sisteme düşer, işverenin “çalışmadığına dair bildirim” yapmasını takip edin. |
| Doğum | Babanın 10 günlük ücretli iznini işverene bildirin. Doğum yardımı başvurusunu e-Devlet’ten yapın. |
| Doğum sonrası izin bitmeden 1 ay önce | Üç seçenekten birini belirleyin: süt izni, yarım çalışma ya da 6 aya kadar ücretsiz izin. Yarım çalışma için 600 gün işsizlik primi şartını doğrulayın. |
| İzin bittikten sonraki 30 gün | Yarım çalışma seçtiyseniz işverenden belgeyi alıp İŞKUR’a başvurun. |
| Çocuk 1 yaşına kadar | Yarım çalışma bittiyse günde 1,5 saat süt izni devam eder. |
Sonuç
1 Mayıs 2026’dan beri işçi statüsündeki anne 24 hafta doğum izni kullanır ve bu sürede SGK’dan günlük kazancının üçte ikisi kadar ödenek alır. Baba 10 gün ücretli izin kullanır. İzin bitince süt izni ile yarım çalışma ödeneği arasında seçim yapılır. Yarım çalışma için 600 gün işsizlik primi şartı ve 30 günlük başvuru süresi var, ikisi de önceden kontrol edilmeli.
Kaynaklar
- 7578 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, Resmî Gazete 01.05.2026, Sayı 33240 (md. 15, 16, 18, 19, geçici md. 1)
- 4857 sayılı İş Kanunu, güncel metin (md. 74, Ek md. 2)
- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, güncel metin (md. 15, 16, 17, 18, 67)
- 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu, güncel metin (Ek md. 5)
- ÇSGB: 2026 yılı asgari ücreti (brüt 33.030 TL)
- İlgili: Doğum yardımı 2026 · Çocuk yardımı ve aile destek programı · İşsizlik maaşı başvurusu 2026 · SGK prim gün sayısı sorgulama · Asgari ücret 2026 net maaş
Bu rehber paradefter SGK Masası tarafından hazırlandı. Hata bildirimi için [email protected].
