Trafik denetiminde 0,50 promilin üzerinde çıkan bir sürücü aynı anda iki işlemle karşılaşır: idari para cezası ve ehliyetin 6 ay geri alınması. İtiraz etmek isteyen çoğu kişi ehliyetin geri alınmasını “idari işlem” sayıp idare mahkemesine gidiyor. Bugünkü (8 Kasım 2026) Resmî Gazete’de yayımlanan Uyuşmazlık Mahkemesi kararı bunun yanlış yol olduğunu bir kez daha gösteriyor. Ceza ve geri alma işlemi birlikte adli yargıda, yani sulh ceza hâkimliğinde görülüyor.
Karar yeni bir içtihat değil. Mahkemenin aynı yöndeki önceki kararları (ör. 16.06.2025, E.2025/311 K.2025/374) idare mahkemesi kararında da anılıyor. Ancak dosyanın kendisi bu konuda mahkemelerin bile yanılabildiğini gösteriyor: sürücü iki mahkeme arasında gidip gelirken yaklaşık 11 ay geçti.
Dosyada ne oldu?
| Tarih | Olay |
|---|---|
| 14.06.2025 | Şanlıurfa Birecik’te denetimde 0,52 promil tespit edildi. İdari para cezası kesildi, ehliyet 6 ay geri alındı |
| 08.07.2025 | Birecik Sulh Ceza Hâkimliği: “Görevli yer idari yargı” diyerek başvuruyu usulden reddetti (itiraz da reddedildi) |
| 05.08.2025 | Şanlıurfa 3. İdare Mahkemesi: “Görevli yer adli yargı” diyerek davayı görev yönünden reddetti |
| 04.05.2026 | Uyuşmazlık Mahkemesi (E.2026/124, K.2026/262): Adli yargı görevli, sulh cezanın görevsizlik kararı kaldırıldı |
| 08.11.2026 | Karar Resmî Gazete’de yayımlandı (Sayı 33424) |
Sulh ceza hâkimliği görevsizlik kararında Kabahatler Kanunu md. 27/8’e dayanmıştı. Bu hükme göre aynı eylem için idari yargının görev alanına giren bir karar da verilmişse, idari yaptırıma itiraz da o işlemle birlikte idari yargıda görülür. Hâkimlik ehliyetin geri alınmasını bu türden bir idari işlem saydı.
Uyuşmazlık Mahkemesi bu yorumu kabul etmedi. Gerekçesi şu: ehliyetin geri alınması da tıpkı para cezası gibi Kabahatler Kanunu md. 16’da sayılan bir idari yaptırım, yani ayrı bir “idari yargı kararı” değil. 2918 sayılı Kanun’un 2013’te değişen 112. maddesinde de bu işleme karşı özel bir yargı yolu düzenlenmemiş. Bu durumda genel kural olan Kabahatler Kanunu md. 27/1 uygulanır ve iki işleme karşı birlikte sulh ceza hâkimliğine başvurulur. Kararı Mahkeme oy birliğiyle verdi. Mahkemenin toplantısında Yargıtay Cumhuriyet Savcısı adli yargının, Danıştay Savcısı ise idari yargının görevli olduğu görüşünü bildirmişti.
2026’da alkollü araç kullanmanın karşılığı
12 Şubat 2026 tarihli 7574 sayılı Kanun, md. 48’deki tutarları kademeli sabit cezalarla değiştirdi. Güncel metin:
| Durum | İdari para cezası | Ehliyet |
|---|---|---|
| 0,50 promil üstü, ilk sefer (hususi otomobil) | 25.000 TL | 6 ay geri alma |
| Son ihlalden geriye 5 yıl içinde ikinci sefer | 50.000 TL | 2 yıl geri alma |
| 5 yıl içinde üçüncü ve sonraki her sefer | 150.000 TL | Her seferinde 5 yıl geri alma |
| Kolluğun alkol/uyuşturucu ölçümünü yaptırmamak | 150.000 TL | 5 yıl geri alma |
| Uyuşturucu veya uyarıcı madde aldığı tespit edilen sürücü | 150.000 TL | İptal (en erken 5 yıl sonra kursla yeniden) |
Kaynak: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu md. 48, mevzuat.gov.tr güncel metni.
Tablonun dışında kalan üç kural:
- Hususi otomobil dışındaki araçlarda (kamyonet, minibüs, ticari araç vb.) promil alt sınırı 0,21.
- 1,00 promilin üzerinde ayrıca TCK md. 179/3 hükümleri uygulanır. Bu idari ceza değil, ceza soruşturması demek.
- Yük veya yolcu taşımacılığı yapılan araçta beş yılda toplam üç ihlal olursa ehliyet iptal edilir.
İtiraz adım adım
| Adım | Ne yapılır | Dayanak |
|---|---|---|
| 1 | Tutanağın tebliğ/tefhim tarihini not edin. Denetimde elden verildiyse süre o gün başlar | Kabahatler md. 27/1 |
| 2 | 15 gün içinde yetkili sulh ceza hâkimliğine dilekçe verin. Hem para cezasını hem ehliyet geri alma tutanağını açıkça yazın | Kabahatler md. 27/1, UM 2026/262 |
| 3 | Ölçüm cihazı, kalibrasyon, ölçüm saati, tutanaktaki promil değeri gibi somut itirazlarınızı ekleyin | — |
| 4 | Ödemek isterseniz bir ay içinde %25 indirimli ödeyin. Ödeme, itiraz hakkınızı ortadan kaldırmaz | Kabahatler md. 17/6, KTK md. 115 |
| 5 | Hâkimlik kararına karşı kanun yolu süresini karardaki açıklamaya göre takip edin | — |
paradefter yorumu
1. Asıl risk süre kaybı. Sulh cezaya itiraz süresi 15 gün, idare mahkemesinde dava açma süresi 60 gün. Yanlış mercie giden sürücü, iki süreyi karıştırıp sulh ceza süresini kaçırabilir. Bu dosyada sürücü süre içinde doğru yere gitmişti ama hâkimliğin görevsizlik kararı yüzünden süreç uzadı. Görevsizlik kararı veren mahkemeye karşı itiraz hakkı ve Uyuşmazlık Mahkemesi yolu, bu tür durumlarda hakkı korumaya yetiyor. Sıradan bir sürücü için bu da 11 ay belirsizlik demek.
2. “Ödeyeyim, bitsin” kararının da bedeli büyüdü. 7574 sayılı Kanun ilk seferdeki cezayı 25.000 TL’ye sabitledi. Bu tutar 2027’de yeniden değerlemeyle (%27,83) yaklaşık 31.957 TL’ye çıkacak (bizim hesabımız). Ödeme itiraz hakkını etkilemediği için en mantıklı yol çoğu zaman indirimle ödeyip, ölçümde gerçekten sorun varsa 15 gün içinde itiraz etmek.
3. İade şartı geri alma süresinden daha önemli olabilir. 2026 değişikliğiyle geri alınan ehliyetin iadesi için yalnız bu cezanın değil, sürücünün 2918 kapsamındaki bütün idari para cezalarının ödenmiş olması gerekiyor. Ödenmemiş eski hız veya park cezaları, 6 ay dolduğunda ehliyetin iadesini engelleyebilir. Borcunuzu önceden kontrol edin: trafik cezası sorgulama ve ödeme. Yapılandırma imkânı için: 72 ay trafik cezası yapılandırması.
En sık yapılan hatalar
- Ehliyet geri almaya idare mahkemesinde dava açmak. Uyuşmazlık Mahkemesi’nin istikrar kazanmış kararlarına göre yer sulh ceza hâkimliği.
- Para cezasına bir yerde, geri almaya başka yerde itiraz etmek. İki işlem aynı eylemden doğuyor ve birlikte sulh cezada görülüyor.
- 15 günü 60 gün sanmak. İdari yargının dava süresi burada geçerli değil.
- “Ödersem itiraz edemem” diye indirimi kaçırmak. Ödeme kanun yolu hakkını etkilemiyor.
- Ölçümü reddetmeyi çıkış yolu sanmak. Reddetmenin karşılığı 150.000 TL ve 5 yıl. Bu, ilk seferdeki yaptırımın çok üstünde.
Sonuç
Uyuşmazlık Mahkemesi’nin bugün yayımlanan kararı yeni bir kural koymuyor ama yerleşik kuralı kesin olarak bir kez daha yazıyor. Alkollü araç kullanma cezası ve ehliyetin geri alınması tek paket, itiraz yeri sulh ceza hâkimliği, süre 15 gün. Tutarlar 2026’da sabitlendi (25.000 / 50.000 / 150.000 TL) ve 2027’de yeniden değerlemeyle artacak. Ehliyetinizi geri alabilmek için bütün trafik cezalarınızın ödenmiş olması gerekiyor. Ehliyet yenileme tarafındaki diğer değişiklikler için: Ehliyet yenileme 2026.
Kaynaklar
- Uyuşmazlık Mahkemesi E.2026/124, K.2026/262, 04.05.2026 — R.G. 8.11.2026, Sayı 33424: 20261108-4.pdf
- Resmî Gazete 8 Kasım 2026 içindekiler: resmigazete.gov.tr
- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu (md. 48, 112, 115, Ek md. 3 — 7574 sayılı Kanun değişiklikleriyle): mevzuat.gov.tr
- 5326 sayılı Kabahatler Kanunu (md. 16, 17, 27): mevzuat.gov.tr
