Bugünün Resmî Gazetesi’nde (14 Ekim 2026, Sayı 33400) Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın yeni Coğrafi Veri İzinleri Yönetmeliği yayımlandı ve yayımı tarihinde yürürlüğe girdi. Metin yalnızca bir güncelleme değil: 2021’den beri ayrı duran Coğrafi Veri İzinleri Yönetmeliği ile Coğrafi Veri Lisans Yönetmeliği’ni yürürlükten kaldırıp ikisini tek rejimde birleştiriyor.
Haber değeri olan kısım başlıktan okunmuyor. “Coğrafi veri” ifadesi kulağa yalnızca haritacılık şirketlerini ilgilendiriyormuş gibi geliyor; oysa yükümlülüğün tanımı faaliyet üzerinden kurulmuş: matris kapsamındaki bir veriyi ticari amaçla toplamak, üretmek, paylaşmak veya satmak. Bu tanım, kendini “harita firması” olarak tanımlamayan epey işletmeyi de kapsama alanına sokabiliyor. Aşağıda kimin gerçekten kapsamda olduğunu, kimin açıkça muaf olduğunu, bedelin nasıl hesaplandığını ve izinsiz faaliyetin bedelini resmî metin üzerinden ayırıyoruz.
Kapsamda kim var, kim yok
Yönetmeliğin ilk iki pratik maddesi (5 ve 6) yükümlülüğü ve muafiyeti yan yana koyuyor. Tabloyu bu iki madde üzerinden okumak, “benim durumum ne” sorusunun cevabını çoğu işletme için hemen veriyor.
| Durum | İzin gerekir mi | Bedel | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Matris kapsamındaki veriyi ticari amaçla toplama/üretme/paylaşma/satma | Evet | Ödenir | md. 5/1 |
| Kamu kurumları için hizmet alımı kapsamında veri toplama/üretme/paylaşma | Evet | Bedelsiz | md. 5/4 |
| Aynı veriyi sonradan ticarete konu etme, satma, paylaşma | Evet | Ödenir | md. 5/4 |
| İlk defa ticari faaliyete başlanan yıl içindeki faaliyet | Evet | Bedelsiz | md. 5/5, md. 14/9 |
| EPDK’dan dağıtım lisanslı tüzel kişi — lisansa konu faaliyet | Hayır (sisteme kayıt şartıyla) | Muaf | md. 5/6 |
| Fatura kesmek amacıyla talep edilen adres bilgileri | Hayır | — | md. 6/1-a |
| Kendi merkez/şube/acente adres ve konum verisini web sitesinde veya sosyal medyada paylaşma | Hayır | — | md. 6/1-b |
Son iki satır, yönetmelik yayımlandığında en çok sorulacak soruyu baştan kapatıyor. İşletmenizin adresini kendi sitenizde yayımlamak, Google Haritalar bağlantısı koymak veya fatura için müşteriden adres istemek izin konusu değil. Yükümlülüğü doğuran şey, coğrafi verinin kendisinin ticari faaliyetin konusu olması.
Şube ve acente düzenlemesi de pratik: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu kapsamında şube sayılan özel hukuk tüzel kişileri için işletme merkezi tek bir izin, acente sayılanlar için aracılık ettiği işletme merkezi tek bir izin alıyor. Yani her şube için ayrı başvuru yapılmıyor.
İzin bedeli: maktu değil, cirodan hesaplanıyor
Yönetmeliğin en çok yanlış aktarılacak maddesi 14. Burada tek bir “coğrafi veri izni ücreti” yok; bedel dört değişkenden hesaplanıyor.
| Değişken | Ne yapıyor |
|---|---|
| Coğrafi veri tema sayısı | Kaç tema/alt temada faaliyet gösterileceği |
| Çalışma alanı | Çalışılacak bölgenin kapsadığı 1/1000 ölçekli pafta sayısı |
| İzin süresi | 1 yıldan az, 5 yıldan fazla olmamak üzere talep edilen süre |
| Net satış tutarı / satış hasılatı | Son hesap dönemine ait gelir veya kurumlar vergisi beyannamesi ekindeki tutar |
Bu dört girdi, 7221 sayılı Kanun ekindeki cetvellerdeki ilgili dilim katsayılarıyla eşleştiriliyor ve katsayılar izin katsayısı bedeliyle çarpılıyor. İzin katsayısı bedeli metinde 2024 yılı için 1.750 TL olarak yazılı; 14 üncü maddenin altıncı fıkrası bu bedelin ve cetveldeki en az/en çok miktarların her takvim yılı başından geçerli olmak üzere 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun mükerrer 298 inci maddesi uyarınca ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanacağını söylüyor. Yani 2026 ve 2027 tutarları bu zincirden geçerek belirleniyor — mekanizmanın ayrıntısı: Yeniden Değerleme Oranı 2027.
İki özel hesap kuralı da var: bankalar ile finansal kiralama, faktoring, finansman ve tasarruf finansman şirketlerinde yıllık net satış tutarı TFRS’ye göre hazırlanmış finansal tablolardan; sigorta, reasürans ve emeklilik şirketlerinde ise gelir tablosundaki “Hayat Dışı Teknik Gelir”, “Hayat Teknik Gelir” ve “Emeklilik Teknik Gelir” tutarlarının toplamından tespit ediliyor.
Başvuru: hangi belge, hangi süre
Başvurular Bakanlığın elektronik altyapısı üzerinden, imza atmaya yetkili kişi tarafından ve izin konusu ticari faaliyetin başlangıç tarihinden önce yapılıyor. Tüzel kişilerden istenenler arasında MERSİS’ten alınmış sicil tasdiknamesi, çalışılacak bölgenin pafta bilgisi, son hesap dönemine ait gelir/kurumlar vergisi beyannamesi, UETS’ye kayıtlı elektronik tebligat adresi, projede çalıştırılacak personel ve araç bilgileri ile personelin adli sicil kaydı yer alıyor.
Personel yeterliliği, faaliyetin coğrafi ölçeğine göre ikiye ayrılmış:
| Faaliyet ölçeği | Aranan personel niteliği |
|---|---|
| Ülke veya birden fazla il düzeyi | MYK Coğrafi Bilgi Sistemi Uzmanı (Seviye 6) belgesi veya üniversitelerin ön lisans/lisans/yüksek lisans CBS bölümü mezunu en az bir personel |
| Bir il veya daha küçük alan | MYK CBS Operatörü (Seviye 5 veya Seviye 4) belgesi veya CBS bölümü mezunu en az bir personel |
Süreler de metinde yazılı ve kısa. Başvuru eksik belgeyle yapılmışsa bir ay içinde tamamlanması koşuluyla izin verilebiliyor; tamamlanmazsa başvuru geçersiz sayılıyor. Değerlendirme sonucu başvuru tarihinden itibaren otuz gün içinde bildiriliyor. Onay sonrası izin bedelinin on beş gün içinde Bakanlık Döner Sermaye İşletmesi Müdürlüğü hesabına yatırılması zorunlu; yatırılmazsa başvuru yine geçersiz oluyor. Bir ayrıntı da şu: Bakanlık, değerlendirme aşamasında verilerin standartlara uygunluğu için ilave çalışma veya veri üretimi isteyebiliyor ve bu talebin yerine getirilme süresi altı ayı geçemiyor.
İzinsiz faaliyetin bedeli: kademeli ve artan
15 inci madde, cezayı tek bir tutar olarak değil bir süreç olarak kuruyor. Sıralama şöyle işliyor:
| Adım | Ne oluyor |
|---|---|
| 1 | Bakanlık iznin alınmadığını tespit eder, tebliğden itibaren 15 gün başvuru süresi verir |
| 2 | Süre içinde başvuru yoksa: Türk vatandaşı gerçek kişi / özel hukuk tüzel kişisine tespit yılına ait bir yıllık en yüksek izin bedeli kadar idari para cezası; yabancılara iki katı |
| 3 | Ceza, tebliğ ile tahakkuk eder; bir ay içinde ödenir veya Bakanlığa itiraz edilir. Süresinde ödemede %25 indirim |
| 4 | İtiraz reddedilirse otuz gün içinde idare mahkemesine başvurulabilir; başvurulmazsa ceza kesinleşir |
| 5 | Süresinde ödenmeyen ve kesinleşen cezalar 6183 sayılı Kanun’a göre vergi dairesince takip ve tahsil edilir |
| 6 | Ceza izin yükümlülüğünü kaldırmaz; tahakkuktan itibaren 60 gün içinde başvurulmazsa sonraki başvuruda izin bedeli iki kat uygulanır |
Altıncı adım en az konuşulacak ama en pahalı olan. Ceza ödendi diye iş kapanmıyor; izin yine alınacak ve geç kalınırsa bedelin kendisi ikiye katlanıyor.
paradefter yorumu — Asıl mesele “harita” değil, “ticari faaliyet”
Bu tür bir metin yayımlandığında iki aşırı yorum dolaşıma giriyor. Birincisi “bu beni ilgilendirmez, ben haritacı değilim”; ikincisi “artık konum verisi paylaşmak izne bağlandı”. İkisi de yönetmeliğin kurduğu ayrımı kaçırıyor.
Metnin merkezine koyduğu kriter verinin türü kadar faaliyetin niteliği. 5 inci madde yükümlülüğü “ticari faaliyetleri için” ifadesine bağlıyor; 6 ncı madde ise kendi adresini paylaşmayı ve fatura için adres istemeyi açıkça dışarıda bırakıyor. Yani sınır, konum bilgisine dokunmak ile konum bilgisini ürün hâline getirmek arasından geçiyor. Bu ayrım kurulduğu için ikinci aşırı yorum dayanaksız.
Ama birinci yorum da rahat olmamalı. Yükümlülük “Ulusal Coğrafi Veri Sorumluluk Matrisi kapsamında yer alan coğrafi veriler” üzerinden tanımlanmış — yani kapsamı belirleyen liste yönetmeliğin kendi metninde değil, 49 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’ne ekli (1) sayılı listedeki temalar ve bu temalardan sorumlu kurumları gösteren matris. Bir işletmenin “ben kapsamda mıyım” sorusuna cevap vermesi için önce hangi veriyle çalıştığını matristeki tema/alt tema karşılığıyla eşleştirmesi gerekiyor. Başvuru formunun da ilk istediği bilgi tam olarak bu. Pratik sonuç: kapsam sorusu bir “sektör” sorusu değil, bir veri envanteri sorusu.
Bir nokta daha dikkat çekici. 13 üncü maddenin yedinci fıkrası, izin sahibini paylaşılan veriler bakımından 6698 sayılı KVKK ve 12/3/2025 tarihli ve 7545 sayılı Siber Güvenlik Kanunu’na uygun tedbirleri almakla yükümlü tutuyor. Coğrafi veri ile kişisel veri rejimi aynı dosyada buluşuyor; konum verisi kişi ile ilişkilendirilebilir hâle geldiği ölçüde ikinci mevzuat da devreye giriyor. Kendi veri envanterinizi çıkarırken bu ikinci ekseni de hesaba katmak gerekiyor — başlangıç noktası: KVKK Aydınlatma Hakkı Nasıl Kullanılır.
En sık yapılan hatalar
- “İzin bedeli şu kadar” diye tek bir tutar aramak. Bedel maktu değil; tema sayısı, alan, süre ve ciro diliminden hesaplanıyor.
- 1.750 TL’yi “izin bedeli” sanmak. Bu bir izin katsayısı bedeli ve metinde 2024 yılı için yazılı; her yıl yeniden değerleme oranında artıyor ve katsayılarla çarpılıyor.
- Faaliyete başladıktan sonra başvurmak. 7 nci madde başvurunun faaliyetin başlangıç tarihinden önce yapılmasını istiyor.
- İlk yıl muafiyetini “başvuru gerekmez” diye okumak. Muafiyet yalnızca bedel içindir; izin başvurusu zorunlu.
- Kamu için üretilen veriyi serbest sanmak. Kamu hizmet alımı kapsamında üretim bedelsiz izne tabi; ama o veri ticarete konu edilirse bedel doğuyor.
- Cezayı ödeyip konuyu kapatmak. Ceza izin yükümlülüğünü kaldırmıyor; 60 gün içinde başvurulmazsa bedel iki kat oluyor.
- Eski lisans belgesini geçersiz saymak. Geçici 1 inci madde, mevcut lisans ve izin belgelerini süre sonuna kadar geçerli kılıyor.
Pratik karar: beş adımda kendi durumunuzu çıkarın
| Adım | Ne yapılacak | Neden |
|---|---|---|
| 1 | Hangi veriyle çalıştığınızı yazın; matristeki tema/alt tema karşılığını bulun | Kapsam sorusunun tek doğru cevabı burada |
| 2 | Faaliyetinizin ticari olup olmadığını netleştirin | Yükümlülük ticari faaliyete bağlı (md. 5/1) |
| 3 | 6 ncı maddedeki iki muafiyete bakın: fatura adresi / kendi şube konumunuz | Çoğu işletme burada kapsam dışı kalıyor |
| 4 | Kapsamdaysanız faaliyete başlamadan önce elektronik altyapıdan başvurun | Başvuru, başlangıç tarihinden önce yapılmak zorunda (md. 7/2) |
| 5 | Personel yeterliliğini ölçeğinize göre ayarlayın (Seviye 6 / Seviye 5-4 veya CBS mezunu) | Belge sunulmazsa başvuru tamamlanmıyor (md. 8) |
İzin alındıktan sonra takvime iki kayıt düşmek gerekiyor: her 12 ayda bir faaliyet raporu ve metaveri kaydı; her değişiklikte 15 gün içinde bildirim.
Sonuç
14 Ekim 2026’da yürürlüğe giren Coğrafi Veri İzinleri Yönetmeliği, 2021’den beri ikiye ayrılmış izin ve lisans rejimini tek metinde topladı; eski belgeler süre sonuna kadar geçerli kaldı. Yükümlülüğün sınırı “harita sektöründe olmak” değil, matris kapsamındaki veriyi ticari faaliyetin konusu yapmak. Kendi şube adresini paylaşmak ve fatura için adres istemek açıkça muaf. Bedel maktu değil, ciro dilimi dâhil dört değişkenden hesaplanıyor ve yeniden değerleme oranına bağlı. İzinsiz faaliyette ceza, o yılın en yüksek izin bedeli düzeyinde ve 60 gün içinde başvurulmazsa izin bedelinin kendisi ikiye katlanıyor — yani gecikmenin maliyeti cezadan sonra da sürüyor.
İlgili yazılar: Yeniden Değerleme Oranı 2027 · VUK 596: E-Tebligat Zorunluluğu · Freelance Vergi, Şahıs Şirketi ve Stopaj
Kaynaklar
- Resmî Gazete — Coğrafi Veri İzinleri Yönetmeliği (14.10.2026, Sayı 33400)
- Resmî Gazete — 14 Ekim 2026 tarihli ve 33400 sayılı nüsha
- Mevzuat Bilgi Sistemi — 7221 sayılı Coğrafi Bilgi Sistemleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun
- Mevzuat Bilgi Sistemi — 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu
- Mevzuat Bilgi Sistemi — 213 sayılı Vergi Usul Kanunu
