Ticaret Bakanlığı, Perakende Ticarette Uygulanacak İlke ve Kurallar Hakkında Yönetmeliğin taksitli satışları düzenleyen 12/B maddesini yeniden yazdı. Beş fıkralı, ürün ürün süre sayan madde yerini iki fıkralı bir yetki hükmüne bıraktı: artık taksitlendirme sürelerini Ticaret Bakanlığı kararı belirleyecek.
Değişikliğin asıl niteliği “taksit serbest bırakıldı” değil, normun yerinin değişmesi. On yıl boyunca Resmî Gazete’de yayımlanan ve mevzuat.gov.tr’de konsolide metinden okunabilen sayısal tavanlar, bundan sonra Bakanlığın internet sitesinde ilan edilen kararlarda yaşayacak. Aşağıda önce tam olarak neyin kaldırıldığını, sonra bunun alışveriş yapan ve taksit tanımlayan taraflar için ne anlama geldiğini mevzuat metni üzerinden ayırıyoruz.
Yeni 12/B maddesi: iki fıkra, sayı yok
Yeni metin birebir şudur:
“(1) Bakanlık, mal veya hizmet satışı sonrası belli bir ücret karşılığı borcun taksitlendirilmesi veya ödemenin ertelendiği dönemler dahil olmak üzere, kıymetli evrak düzenlenerek veya düzenlenmeksizin gerçekleştirilen, konut satışı haricindeki taksitli mal ve hizmet satışlarında taksitlendirme sürelerini belirlemeye veya bu konuda ilave sınırlamalar getirmeye yönelik karar almaya yetkilidir.
(2) Birinci fıkra kapsamında alınan kararlar, Bakanlığın internet sitesinde ilan edilir ve üst meslek kuruluşlarına gönderilir.”
Aynı maddenin üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkraları yürürlükten kaldırıldı. Yönetmelik yayımı tarihinde, yani 15 Ekim 2026’da yürürlüğe girdi.
Kaldırılan tablo: dün geçerli olan süreler
Değişiklikten önce yürürlükte olan metin — mevzuat.gov.tr konsolide hâliyle — şu tavanları koyuyordu:
| Kalem | Dün geçerli süre | Dayanak fıkra |
|---|---|---|
| Genel kural (konut hariç tüm mal ve hizmet) | 12 ay | 12/B-(1) |
| Yenilenmiş cep telefonu (fiyatı 25.000 TL üstü) | 3 ay | 12/B-(2)(a) |
| Diğer cep telefonu (fiyatı 20.000 TL üstü) | 3 ay | 12/B-(2)(a) |
| Video, kamera, ses sistemi gibi elektronik eşya | 4 ay | 12/B-(2)(b) |
| Tablet bilgisayar | 6 ay | 12/B-(2)(c) |
| Televizyon (5.000 TL altı) | 9 ay | 12/B-(2)(ç) |
| Televizyon (5.000 TL ve üstü) | 4 ay | 12/B-(2)(ç) |
| Buzdolabı, çamaşır/bulaşık makinesi, küçük ev aletleri | 9 ay | 12/B-(2)(d) |
| Mobilya | 9 ay | 12/B-(2)(e) |
| Yurt içi hava yolu, seyahat acentesi, konaklama | 18 ay | 12/B-(2)(f) |
Taşıt tarafı ayrı bir fıkrada, nihai fatura değerine göre kademelendirilmişti:
| Taşıtın nihai fatura değeri | Dün geçerli süre |
|---|---|
| 400.000 TL ve altı | 48 ay |
| 400.000 TL – 800.000 TL | 36 ay |
| 800.000 TL – 1.200.000 TL | 24 ay |
| 1.200.000 TL – 2.000.000 TL | 12 ay |
| 2.000.000 TL üstü | Taksit yapılamaz |
Kuyumda ise basılı ve külçe hâlinde olmayan satışlarda 3 ay sınırı, diğer kuyum satışlarında ise taksit yasağı vardı. Bu tabloların tamamı artık yönetmelikte yok.
Yaptırım halkası boşta kalmadı
“Yönetmelikten sayı çıktı, o hâlde ceza da kalktı” çıkarımı yanlış. Yönetmeliğin 16. maddesinin dördüncü fıkrası (21 Aralık 2024’te değiştirilen hâliyle) aykırılıkları doğrudan kanuna bağlıyor: “Bu Yönetmeliğe aykırı hareket edenler hakkında Kanunun 18 inci maddesinde öngörülen idari para cezalarını uygulama yetkisi Bakanlığa aittir. Bakanlık idari para cezası uygulama yetkisini taşrada il müdürlüğüne devredebilir.”
6585 sayılı Kanun’un 18. maddesinde taksitli satış için ayrı bir bent yok. Bu durumda devreye aynı maddenin (i) bendi giriyor — bentin kendi lafzı bu boşluğu kapatmak için yazılmış:
“…bu maddede ayrı bir idari para cezası öngörülmemiş olması durumunda, aynı fıkranın (ç) bendine veya bu Kanunun diğer maddelerine göre Bakanlıkça alınan tedbirlere ve yapılan ikincil düzenlemelere uymayanlara her bir aykırılık için on bin Türk lirasından üç yüz bin Türk lirasına kadar…”
| Kim ihlal ediyor | Ceza bandı (Kanun’da yazılı tutar) | Dayanak |
|---|---|---|
| Perakende işletme (genel) | 10.000 – 300.000 TL | md. 18/1-(i) |
| Büyük mağaza / zincir mağaza | Beş katı → 50.000 – 1.500.000 TL | md. 18/2 |
| Alışveriş merkezi | On katı → 100.000 – 3.000.000 TL | md. 18/2 |
| Aynı takvim yılında tekrar | Bir önceki cezanın iki katı | md. 18/5 |
Cezalar, tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenir (md. 18/8). Bir takvim yılındaki toplam ceza tutarı ise işletme ölçeğine göre sınırlı: küçük ölçekli 20 milyon TL, orta ölçekli 200 milyon TL, büyük ölçekli 1 milyar TL (md. 18/7). Dikkat edilecek ayrıntı: yeniden değerleme oranıyla her yıl artırılan şey bu yıllık toplam üst sınır, fıkra 1’deki 10.000–300.000 TL bandı değil.
paradefter yorumu — Serbestleşme değil, yetkinin yer değiştirmesi
Haber akışının büyük bölümü düzenlemeyi “12 ay sınırı kaldırıldı” diye okudu. Metin bundan daha ilginç bir şey yapıyor ve üç noktada dikkat gerektiriyor.
Birincisi, Bakanlığın yetkisi daralmadı — genişledi. Kaldırılan beşinci fıkra 2023’te, deprem sonrası dönemde eklenmişti ve Bakanlığın sınırları değiştirme yetkisini iki kayıtla çerçevelemişti: yalnızca “afet dönemleri ile diğer olağanüstü durumlarda” ve yalnızca “geçici süre ile”. Yeni birinci fıkrada bu iki kayıttan hiçbiri yok. Bakanlık artık olağan dönemde, kalıcı olarak ve ülke genelinde süre belirleyebiliyor. Afet fıkrası, yetki genel hâle geldiği için gereksizleştiği gerekçesiyle kaldırılmış görünüyor.
İkincisi, takip yükü vatandaşın ve işletmenin üzerine kaydı. Yönetmelik hükmü Resmî Gazete’de yayımlanır, mevzuat.gov.tr’de konsolide metinde okunabilir, değişiklik tarihçesi dipnotlardan izlenebilir, idari yargıda iptal davasına konu olur. Bakanlık kararı ise ikinci fıkra gereği “Bakanlığın internet sitesinde ilan edilir”. Bu, hukuken geçerli bir ilan usulü; ancak izlenebilirliği zayıf. Beyaz eşya satın alacak bir tüketicinin ya da kampanya kuran bir mağazanın yürürlükteki süreyi öğrenmek için artık ticaret.gov.tr duyurularını takip etmesi gerekiyor.
Üçüncüsü, boşluk döneminin kendisi bir veri. Yönetmelik 15 Ekim’de yürürlüğe girdi; bu yazının hazırlandığı saat itibarıyla Bakanlık duyurularında taksit sürelerine ilişkin ilan edilmiş bir karar görünmüyor. Yönetmelik düzeyinde sayısal tavanın bulunmadığı bir aralık var. Bu aralıkta pratik tavanı belirleyen şey mevzuat değil, bankaların ve kart altyapısının kendi taksit tanımları olacak — yani düzenleyici boşluk doğrudan “sınırsız taksit” demiyor.
En sık yapılan hatalar
- Mağaza taksidi ile kart borcu yapılandırmasını aynı sanmak. 12/B maddesi perakende işletmenin kurduğu taksidi düzenler. Kredi kartı borcunuzu bankaya başvurarak taksitlendirmeniz 5464 sayılı Kanun ve BDDK düzenlemelerine tabidir; bu değişiklikten etkilenmedi.
- “Artık sınırsız” diye okumak. Yönetmelikteki tavan kaldırıldı, yetki Bakanlık kararına geçti. Kararın ihlali md. 18/1-(i) kapsamında cezalı.
- 2 milyon TL üstü araçta taksit yasağının sürdüğünü sanmak. O hüküm üçüncü fıkradaydı ve yürürlükten kaldırıldı.
- Konutun da kapsama girdiğini düşünmek. Konut satışı hem eski hem yeni metinde istisna.
- Sadece Resmî Gazete’yi takip etmek. Yeni süreler Resmî Gazete’de değil Bakanlık sitesinde ilan edilecek.
- Taksitli satış dışındaki kuralların da değiştiğini varsaymak. Yönetmeliğin kampanyalı satış, ödeme süreleri, raf bedeli ve prim/bedel hükümleri bu değişiklikte ellenmedi.
2026’da pratik karar: üç durum, üç hamle
| Durumunuz | Hamle |
|---|---|
| Yakın tarihte taksitli büyük alışveriş planlıyorsunuz | Satıcının önerdiği vadeyi kartınızın limiti ve bankanızın taksit tavanı üzerinden doğrulayın; mevzuat tavanı artık otomatik bir koruma değil |
| Perakende işletme / zincir mağazasınız | Kampanya takvimini Bakanlık duyurularına bağlayın; ilan edilen bir karar çıktığı anda POS taksit tanımlarını güncelleyin — aykırılık md. 18/2 ile beş kat uygulanıyor |
| Taşıt veya kuyum satışı yapıyorsunuz | Kaldırılan kademeleri referans almayı bırakın; fatura değerine göre eski tabloyu uygulamaya devam etmek artık mevzuat dayanağı olmayan bir iç kural olur |
Sonuç
15 Ekim 2026 değişikliği taksitli satışta bir tavanı kaldırmaktan çok, tavanı belirleme yetkisini yönetmelikten Bakanlık kararına taşıdı — ve bunu yaparken yetkiyi afet/geçicilik kayıtlarından da kurtardı. Tüketici açısından somut sonuç, taksit süresinin artık mevzuattan değil iki kaynaktan okunacak olması: Bakanlık duyuruları ve bankanızın kendi tavanı. İşletme açısından somut sonuç, uyum takibinin Resmî Gazete’den Bakanlık sitesine kaymış olması.
Taksitli alışverişin maliyet tarafını karşılaştırmak için: İhtiyaç Kredisi mi, Kredi Kartı Taksitlendirme mi? · Satın aldığınız ürün ayıplı çıktıysa veya iade sorunu yaşıyorsanız: Tüketici Hakem Heyetine Şikayet
Kaynaklar
- Perakende Ticarette Uygulanacak İlke ve Kurallar Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik — Resmî Gazete, 15 Ekim 2026, Sayı 33401
- Perakende Ticarette Uygulanacak İlke ve Kurallar Hakkında Yönetmelik — konsolide metin (kaldırılan fıkraların lafzı), mevzuat.gov.tr
- Taşıt ve cep telefonu kademelerini son kez belirleyen değişiklik — Resmî Gazete, 21 Aralık 2024, Sayı 32759
- 12/B maddesinin ürün bazlı süre tablosunu getiren değişiklik — Resmî Gazete, 2 Temmuz 2021, Sayı 31529
- 6585 sayılı Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun (md. 16 ve 18) — mevzuat.gov.tr
