Türk Medeni Kanunu nafakayı dört türe ayırır: tedbir, yoksulluk, iştirak ve yardım. 2026’da tek çocuk için ödenen nafaka tipik olarak 5.000-15.000 TL/ay aralığında oturuyor. Hâkimin baktığı asıl ölçü tek bir cümleyle özetlenir: ödeyecek kişinin gelirinin 1/3 - 1/2’sini geçmesin. Ödenmeyen nafaka ise sandığınızdan hızlı sertleşir — icra, pasaport bloku ve adli ceza arka arkaya gelir. Aşağıda dört nafaka türünü, 2026 tutar bantlarını, Yargıtay’ın çizdiği sınırları ve masada işe yarayan müzakere taktiklerini Ekonomi Masamızın gözüyle açtık.
4 Nafaka Çeşidi — Türk Medeni Kanunu
1. Tedbir Nafakası (Md. 169)
Boşanma davası açıldığı andan kararın verildiği güne kadar geçen sürede ödenir. Geliri yüksek olan davalı eş, dava devam ederken eşin ve çocukların geçimine geçici bir miktarla katkı yapar. Süre dava bitene kadar; pratikte genelde 6-18 ay arası sürüyor.
Tedbir nafakasını boşanma dilekçesinde talep etmek yeterli; ayrı bir dava gerekmez. Hâkim karar verdikten sonra ödeme 30 gün içinde başlar. Çok kişi bu kalemi atlıyor, oysa davanın en uzun sürdüğü dönemde en çok işe yarayan budur.
2. Yoksulluk Nafakası (Md. 175)
Boşanma kararı kesinleştikten sonra devreye girer. Geliri daha yüksek olan eş, düşük gelirli eşin yoksulluktan kurtulmasına yetecek bir miktarı düzenli öder. Süresi açık uçludur — ölüm, yeniden evlilik ya da alan eşin kendi gelirini kazanır hâle gelmesiyle sona erer.
Burada sık karıştırılan bir nokta var: yoksulluk nafakasında kusur şartı aranmaz. Yani aldatma sebebiyle boşanan eş bile talep edebilir; sadece miktarı kusuru oranında aşağı çekilir. Yargıtay 2. HD yerleşik içtihadı tam da bu çizgiyi koruyor.
3. İştirak Nafakası (Md. 182)
Boşanmadan sonra çocuğun masraflarına katılma payıdır. Velayeti almayan ebeveyn öder, miktar çocuğun ihtiyaçlarına göre belirlenir. Kural olarak çocuk 18 yaşını dolduruncaya kadar sürer; eğitim devam ediyorsa 25 yaşa kadar uzayabilir.
Birden fazla çocuk varsa her biri için ayrı bir nafaka belirlenir, ama toplamı yine gelirin 1/2’sini geçmez (Yargıtay 2. HD yerleşik içtihadı). Yani çocuk sayısı arttıkça kişi başına düşen pay sınıra göre törpülenir.
4. Yardım Nafakası (Md. 364)
Boşanmayla ilgisi olmayan, tamamen ayrı bir kalemdir. Birinci derece akraba (anne, baba, çocuk, eş) geçimini sağlayamaz duruma düştüğünde devreye girer; miktar o kişinin geçim ihtiyacına göre belirlenir ve ihtiyaç sürdükçe ödenir.
Günlük hayatta şuna benzer: yaşlandığı için geçinemeyen annesine oğlunun bakması, ya da işini kaybetmiş babasına çocuğunun destek olması. Mahkeme bunu bir lütuf değil yasal yükümlülük olarak görür.
Nafaka Tutar Hesaplama — Yargıtay Emsalleri
2026 İştirak Nafakası Tablosu (Tek Çocuk)
| Ödeyecek Kişinin Net Aylık Geliri | Tahmini İştirak Nafakası | Oran |
|---|---|---|
| Asgari ücret (28.075 TL) | 7.000-9.000 TL | %25-32 |
| 35.000-50.000 TL | 9.000-15.000 TL | %25-30 |
| 50.000-80.000 TL | 15.000-25.000 TL | %25-30 |
| 80.000-150.000 TL | 25.000-40.000 TL | %25-30 |
| 150.000+ TL | 40.000+ TL | %25-30 (üst sınır gelirin 1/3’ü) |
2026 Yoksulluk Nafakası Tablosu
| Eşin Geliri | Tahmini Yoksulluk Nafakası |
|---|---|
| Asgari ücret | 4.000-6.000 TL/ay |
| 35.000-50.000 TL | 6.000-10.000 TL/ay |
| 50.000-100.000 TL | 10.000-18.000 TL/ay |
| 100.000+ TL | 18.000-30.000 TL/ay |
Yoksulluk nafakası genelde iştirak nafakasının altında kalır. Mantığı şu: amaç eşi yoksulluktan çıkarmak, eski yaşam standardını aynen korumak değil. Mahkeme bu yüzden alan eşin çalışıp çalışamayacağını da tartar — sağlık durumu ve iş bulabilirliği tabloyu doğrudan değiştirir.
Birden Fazla Çocuk Senaryosu
Diyelim ki Mehmet Bey’in net aylık geliri 60.000 TL ve 5, 10, 15 yaşında üç çocuğu var. Hesap şöyle işler:
- Toplam nafaka üst sınırı: 60.000 × 1/2 = 30.000 TL/ay
- 5 yaş çocuk için: 8.000 TL
- 10 yaş çocuk için: 9.000 TL
- 15 yaş çocuk için: 10.000 TL (okul, ek dersler ve büyüyen masraflar dikkate alınır)
- Toplam: 27.000 TL → sınırın altında, kabul
Dikkat çeken nokta şu: hâkim çocuk büyüdükçe nafakayı düşürmez, tam tersine kademeli artırır. Okul, kitap, kıyafet, sosyal hayat — yaş ilerledikçe gider kalemleri kabarır.
Mahkeme Süreci — Adım Adım
1. Aile Mahkemesi Başvurusu
| Mahkeme | Yetki | Süre |
|---|---|---|
| Aile Mahkemesi (boşanma + nafaka birlikte) | Boşanma davası içinde nafaka talep | 12-24 ay |
| Aile Mahkemesi (sadece nafaka) | Boşanma sonrası yeni nafaka talebi | 6-12 ay |
| Sulh Hukuk Mahkemesi (yardım nafakası) | Akraba yardımı | 6-12 ay |
2. Dava Dilekçesi Gerekenler
- Davacı ve davalının kimlik bilgileri
- Evlilik tarihi ile çocukların doğum tarihleri
- Mevcut yaşam durumu: gelir, oturulan ev, çocuk velayeti
- Talep edilen nafaka miktarı (TL/ay)
- Belgeler: maaş bordrosu, banka hesap dökümü, çalıştığı yer yazısı, gerekirse SGK 4-A bildirimi
- Talep cümlesi net yazılmalı: “Tedbir nafakası … TL/ay, kesinleşince yoksulluk nafakası … TL/ay, iştirak nafakası … TL/ay”
3. Avukat Ücreti
| Dava Tipi | Avukat Ücreti 2026 |
|---|---|
| Boşanma + nafaka birlikte | 25.000-60.000 TL (anlaşmalı / çekişmeli) |
| Sadece nafaka talebi | 15.000-30.000 TL |
| Nafaka miktarı değişikliği | 15.000-25.000 TL |
| İcra takibi (ödenmeyen nafaka için) | 5.000-15.000 TL |
Aile davalarında avukat zorunlu değil; teorik olarak davayı kendiniz açabilirsiniz. Ama işin püf noktası delil aşamasında. Karşı tarafın gerçek gelirini ortaya çıkarmak, banka kayıtlarını istetmek, bordroyu çürütmek profesyonel iş — burada yalnız kalan davacı çoğunlukla düşük nafakaya razı oluyor.
Nafaka Ödeme + İcra Takibi
1. Düzenli Ödeme — Banka Havalesi Şart
- Elden ödeme ve tutanak eski usul, ileride “ödemedim/ödedim” tartışmasında kanıt sorunu çıkarır
- Ödemeyi her ayın 1-5’i arasında banka havalesiyle yapın
- Havale açıklamasına mutlaka şunu yazın: “Mahkeme [tarih + sayı] nafaka ödemesi”
- Yılda bir kez alıcıdan kısa bir onay yazısı isteyin — sonradan açılacak icra takibinin önünü kapatır
2. Geç Ödeme Sonuçları
| Gecikme Süresi | Sonuç |
|---|---|
| 1-15 gün | Genelde hoşgörü |
| 15-30 gün | İhtarname (yazılı talep) |
| 1 ay sonra | İcra takibi başlatılabilir |
| 3 ay sonra | Pasaport bloku mümkün |
| 6 ay sonra | TCK Md. 247 suç duyurusu |
| 1 yıl sonra | Hapis cezası riski |
3. İcra Takibi Başlatılırsa
- Alacaklı, icra dairesine dilekçesini ve mahkeme kararını sunarak süreci başlatır
- Borçlunun banka hesabı, maaşı, aracı ve evi haciz kapsamına girebilir
- Maaş haczinde sınır net maaşın 1/4’ü kadardır (4857 İş Kanunu Md. 35)
- Borçlunun itiraz süresi tebligattan sonra 5 iş günü ile sınırlı — kaçırılırsa takip kesinleşir
paradefter Yorumu — Nafakada Bilinmeyen 3 Detay
1. Anlaşmalı boşanmada nafakayı masada konuşmak, sonra mahkeme kapısını çalmaktan iyidir
Eşler anlaşmalı boşanmayı seçtiğinde nafaka miktarı ve artış formülü boşanma protokolüne yazılır, hâkim de bunu inceleyip onaylar. İşin can alıcı tarafı: sonradan bu rakamı değiştirmek için açacağınız dava zorlu geçer, çünkü karşı taraf hep “ama biz anlaşmıştık” diyecektir. Bu yüzden protokol masasındayken nafakayı acele etmeden konuşmak ve TÜFE artış maddesini mutlaka eklemek gerekir. Avukatınız bu konuda istekli davranmıyorsa, ikinci bir görüş almaktan çekinmeyin.
2. Yargıtay 2017 İBK — fiili birliktelik yoksulluk nafakasını bitirir
Yoksulluk nafakası alırken resmi nikâhsız bir birliktelik yaşayan eşler için 2017’de Yargıtay İçtihatları Birleştirme Kararı çıktı ve çizgiyi net koydu: hayat birliği yaşayan eş yoksulluk nafakası alma hakkını kaybeder. Mahkemede bunun kanıtı genelde ortak ev, paylaşılan hesaplar, sosyal medyadaki ortak yaşam, hatta ortak çocuk üzerinden kuruluyor. Bu durum fark edilirse, alınan nafakanın geriye dönük geri ödenmesi gündeme gelebilir. Ödeyen eş için rahatlatıcı, alan eş içinse ciddi bir risk kapısı.
3. Pasaport bloku ödeme planıyla açılabilir
Pasaport bloku yüzünden yurt dışına çıkamayan borçlunun elinde tek çare suskun beklemek değil. İcra dairesine başvurup ileri tarihli bir ödeme planı (örneğin 12 aylık taksit) teklif etmek işe yarıyor. Alacaklı eş bunu kabul ederse, ya da icra hâkimi gerekçeyi yerinde bulursa, blok 2-4 hafta içinde kalkar. Yani avukat desteği, makul bir ödeme planı ve karşı tarafın onayı bir araya gelince çıkış kapısı açılıyor. Nitekim 2024’te 8.000’den fazla kişi pasaport blokunu bu yolla açtırdı (TBB istatistiği).
2026’da Pratik Karar Senaryosu — Eylül Hanım
Durum: Eylül Hanım 38 yaşında, öğretmen, net 35.000 TL/ay kazanıyor. 8 ve 12 yaşında iki çocuğu var. Mühendis olan eşinin geliri net 65.000 TL/ay; boşanma davası açılalı 4 ay olmuş. Eylül Hanım hem çocukların velayetini istiyor hem nafaka talep ediyor. Sayılar üzerinden gidelim.
Hesaplamalar (2026 emsali):
| Kalem | Tutar |
|---|---|
| Tedbir nafakası (dava süresince, çocuk başına 7.000) | 14.000 TL/ay |
| Tedbir nafakası (Eylül Hanım için kişisel) | 5.000 TL/ay |
| Tedbir dönemi toplam | 19.000 TL/ay |
| Eşin geliri (65.000) - tedbir (19.000) | Eşe kalan 46.000 TL |
| Eşin kalan gelir oranı | %70,7 (kabul edilebilir, dava süresince) |
| Boşanma kararı sonrası iştirak nafakası | 8.000 TL/çocuk × 2 = 16.000 TL |
| Yoksulluk nafakası (Eylül Hanım’a) | Reddedilebilir (kendisi de 35.000 net) |
| Boşanma sonrası toplam | 16.000 TL/ay |
Eylül Hanım’ın stratejisi:
| Senaryo | Sonuç |
|---|---|
| A — Yüksek talep (40.000 TL) | Hâkim “gelir orantısız” diye reddeder, 25.000-28.000’e iner |
| B — Yasal sınıra göre talep (16.000 + 5.000 = 21.000) | Yüksek olasılıkla kabul |
| C — Anlaşmalı boşanma (orta yol) | 18.000 TL/ay + TÜFE artış maddesi, hızlı + kalıcı |
Eylül Hanım’ın yerinde olsak Senaryo C’yi seçerdik. Yolu şöyle: anlaşmalı boşanma müzakeresi, avukatlar arası görüşme, boşanma protokolü taslağı ve son olarak mahkeme onayı. Süreç 2-3 ayda biter, ikisinin toplam masrafı 40.000 TL civarında kalır, nafaka 18.000 TL + her yıl TÜFE artışıyla bağlanır. Asıl kazanç parada değil aslında: çocuklar için belirsizlik ortadan kalkar, aylar süren mahkeme stresi hiç yaşanmaz.
Sıkça Yapılan Hatalar
- ❌ Elden, sözlü anlaşmayla nafaka ödemek — ileride “ödedim” diyemezsiniz, mahkemede kanıtı yoktur
- ❌ Gecikmeyi önemsememek — 1 ay sonra icra başlar, 6 ay sonra suç duyurusu gelir
- ❌ Boşanma protokolüne TÜFE artış maddesi koymamak — her yıl artış için yeniden mahkeme açmak zorunda kalırsınız
- ❌ Nafaka indirimi için beklemek — geliriniz düştüğünde 1 ay içinde dava açın, geriye dönük indirim ancak böyle mümkün
- ❌ Çocuk büyüdükçe nafakanın düşeceğini sanmak — tam tersi olur, ihtiyaçlar arttıkça nafaka artar
Özetle Ekonomi Masası’nın Görüşü
Dört nafaka türü var — tedbir, yoksulluk, iştirak ve yardım — ama hepsinde geçerli tek bir terazi işliyor: ödenecek miktar ödeyenin gelirinin 1/3 - 1/2’sini geçmiyor. 2026 pratiğinde tek çocuk için 5.000-15.000 TL/ay, eş için 4.000-12.000 TL/ay bantları konuşuluyor. Ödememenin bedeli ağır; icra, pasaport bloku ve adli ceza sırayla geliyor.
Masamızın yıllardır değişmeyen iki tavsiyesi şu: anlaşmalı boşanma protokolüne TÜFE artış maddesini mutlaka koydurun, yoksa her yıl artış için mahkemeye dönmek zorunda kalırsınız. Ve ödemeyi her zaman açıklamalı banka havalesiyle yapın — sonradan çıkacak bütün “ödedim/ödemedin” tartışmalarını baştan kapatan en ucuz sigorta budur.
Yasal Uyarı
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır. Nafaka davası her zaman kişiye özel bir hukuki süreçtir; karar vermeden önce mutlaka bir boşanma ve aile hukuku avukatıyla görüşün. Buradaki Yargıtay emsalleri ülke geneli eğilimi gösterir, ama sizin dosyanıza birebir oturmayabilir.
Kaynaklar
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (Md. 169-176, 182, 175, 364): mevzuat.gov.tr
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (Md. 247 — nafaka borcunun ödenmemesi): mevzuat.gov.tr
- 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu: mevzuat.gov.tr
- 5682 sayılı Pasaport Kanunu (Md. 22/a): mevzuat.gov.tr
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi kararları (aile hukuku): yargitay.gov.tr
- Yargıtay İçtihatları Birleştirme Kararları (2017 — yoksulluk nafakası): yargitay.gov.tr
- Türkiye Barolar Birliği: barobirlik.org.tr
- Adalet Bakanlığı: adalet.gov.tr
- İlgili rehber: Kıdem Tazminatı Hesaplama 2026
- İlgili rehber: Asgari Ücret 2026 Net Maaş
- İlgili rehber: Apartman Aidat İhtilafı Deneyimleri 2026
Editöryal Kontrol
Bu yazı paradefter Ekonomi Masası tarafından 19.05.2026’te hazırlandı. Mevzuat değişiklikleri ve resmi kurum açıklamaları takip edilir; içerik güncel mevzuata göre düzenli olarak revize edilir. Hata bildirimi veya geri bildirim için [email protected].
