Nafaka, Türk Medeni Kanunu kapsamında 4 farklı türde ödenir: tedbir, yoksulluk, iştirak ve yardım nafakası. 2026’da Türkiye’de tek çocuk için ortalama nafaka 5.000-15.000 TL/ay bandında. Ödeyecek kişinin gelirinin 1/3 - 1/2’sini geçmemeli ana kural. Ödememe halinde icra + pasaport bloku + adli ceza. Bu rehberde nafaka çeşitleri, 2026 tutarları, Yargıtay emsallerini ve pratik müzakere taktiklerini paradefter Ekonomi Masası analiziyle anlatıyoruz.
4 Nafaka Çeşidi — Türk Medeni Kanunu
1. Tedbir Nafakası (Md. 169)
Ne zaman? Boşanma davası açıldıktan sonra dava süresince. Kim öder? Davalı eş (gelir durumuna göre). Tutar? Boşanma kararı verilene kadar geçici miktar. Süre: Dava bitene kadar (genelde 6-18 ay).
Pratik bilgi: Tedbir nafakası otomatik talep edilebilir boşanma dilekçesinde. Hâkim kararıyla 30 gün içinde ödenmeye başlar.
2. Yoksulluk Nafakası (Md. 175)
Ne zaman? Boşanma kararı kesinleştikten sonra. Kim öder? Gelir düzeyi daha yüksek olan eş. Tutar? Düşük gelirli eşin “yoksulluktan kurtulmasına” yetecek miktar. Süre: Sürekli (ölüm, yeniden evlilik veya yoksulluktan kurtulma ile sona erer).
Önemli: Yoksulluk nafakası kusur şartı yoktur. Yani kusurlu eş bile (örn. aldatma sebebiyle boşandı) nafaka isteyebilir, ancak miktar düşürülür. Yargıtay 2. HD 2024/12451 kararı.
3. İştirak Nafakası (Md. 182)
Ne zaman? Boşanma sonrası çocuğun masraflarına katılma. Kim öder? Çocuğun velayetini almayan ebeveyn. Tutar? Çocuğun ihtiyaçlarına göre. Süre: Çocuk 18 yaşına kadar; eğitim sürerse 25 yaşa kadar uzar.
Pratik bilgi: İki ve daha fazla çocuk varsa her biri için ayrı nafaka belirlenir; toplam gelirin 1/2’sini geçmez (Yargıtay 2. HD 2023/4521).
4. Yardım Nafakası (Md. 364)
Ne zaman? Birinci derece akraba ihtiyaç halinde. Kim öder? Birinci derece akraba (anne, baba, çocuk, eş). Tutar? Akrabanın geçim ihtiyacına göre. Süre: İhtiyaç süresince.
Pratik durum: Yaşlı annesine bakamayan oğul, onun için nafaka ödemek zorunda olabilir. Veya işsiz kalmış babasına yardım eden çocuk.
Nafaka Tutar Hesaplama — Yargıtay Emsalleri
2026 İştirak Nafakası Tablosu (Tek Çocuk)
| Ödeyecek Kişinin Net Aylık Geliri | Tahmini İştirak Nafakası | Oran |
|---|---|---|
| Asgari ücret (28.075 TL) | 7.000-9.000 TL | %25-32 |
| 35.000-50.000 TL | 9.000-15.000 TL | %25-30 |
| 50.000-80.000 TL | 15.000-25.000 TL | %25-30 |
| 80.000-150.000 TL | 25.000-40.000 TL | %25-30 |
| 150.000+ TL | 40.000+ TL | %25-30 (üst sınır gelirin 1/3’ü) |
2026 Yoksulluk Nafakası Tablosu
| Eşin Geliri | Tahmini Yoksulluk Nafakası |
|---|---|
| Asgari ücret | 4.000-6.000 TL/ay |
| 35.000-50.000 TL | 6.000-10.000 TL/ay |
| 50.000-100.000 TL | 10.000-18.000 TL/ay |
| 100.000+ TL | 18.000-30.000 TL/ay |
Yorum: Yoksulluk nafakası genelde iştirak nafakasından düşük. Çünkü “yoksulluktan kurtarma” hedefli, “yaşam standardını koruma” değil. Mahkeme alan eşin çalışıp çalışamayacağına bakar (sağlık + iş bulabilirlik).
Birden Fazla Çocuk Senaryosu
Mehmet Bey — net aylık 60.000 TL, 3 çocuk var (5, 10, 15 yaş):
- Toplam nafaka üst sınır: 60.000 × 1/2 = 30.000 TL/ay
- 5 yaş çocuk için: 8.000 TL
- 10 yaş çocuk için: 9.000 TL
- 15 yaş çocuk için: 10.000 TL (kreş + okul + ek dersler dikkate alınır)
- Toplam: 27.000 TL → sınırın altında (kabul)
Hâkim çocuğun yaşı arttıkça nafakayı kademeli olarak artırır çünkü ihtiyaçlar artar (okul, kitap, kıyafet, sosyal aktivite).
Mahkeme Süreci — Adım Adım
1. Aile Mahkemesi Başvurusu
| Mahkeme | Yetki | Süre |
|---|---|---|
| Aile Mahkemesi (boşanma + nafaka birlikte) | Boşanma davası içinde nafaka talep | 12-24 ay |
| Aile Mahkemesi (sadece nafaka) | Boşanma sonrası yeni nafaka talebi | 6-12 ay |
| Sulh Hukuk Mahkemesi (yardım nafakası) | Akraba yardımı | 6-12 ay |
2. Dava Dilekçesi Gerekenler
- Davacı + davalı kimlik bilgileri
- Evlilik tarihi + çocuk doğum tarihleri
- Mevcut yaşam durumu (gelir, ev, çocuk velayeti)
- Nafaka miktarı talebi (TL/ay)
- Belgeler: maaş bordrosu, banka hesap dökümü, çalıştığı yer yazısı, gerekirse SGK 4-A bildirim
- Talep: “Tedbir nafakası … TL/ay, kesinleşince yoksulluk nafakası … TL/ay, iştirak nafakası … TL/ay”
3. Avukat Ücreti
| Dava Tipi | Avukat Ücreti 2026 |
|---|---|
| Boşanma + nafaka birlikte | 25.000-60.000 TL (anlaşmalı / çekişmeli) |
| Sadece nafaka talebi | 15.000-30.000 TL |
| Nafaka miktarı değişikliği | 15.000-25.000 TL |
| İcra takibi (ödenmeyen nafaka için) | 5.000-15.000 TL |
Avukatsız dava açma: Türk hukuk sisteminde aile davalarında avukatsız dava açabilirsiniz. Ancak karmaşık delil sürecinde profesyonel destek şart (özellikle gelir tespiti için).
Nafaka Ödeme + İcra Takibi
1. Düzenli Ödeme — Banka Havalesi Şart
- Eski usul (elden ödeme + tutanak) kanıt sorunu yaratır
- Banka havalesi ile aylık 1-5 arası ödeme yapın
- Açıklama: “Mahkeme [tarih + sayı] nafaka ödemesi”
- Yıllık 1 kez alıcıdan onay yazısı isteyin (icra önleme)
2. Geç Ödeme Sonuçları
| Gecikme Süresi | Sonuç |
|---|---|
| 1-15 gün | Genelde hoşgörü |
| 15-30 gün | İhtarname (yazılı talep) |
| 1 ay sonra | İcra takibi başlatılabilir |
| 3 ay sonra | Pasaport bloku mümkün |
| 6 ay sonra | TCK Md. 247 suç duyurusu |
| 1 yıl sonra | Hapis cezası riski |
3. İcra Takibi Başlatılırsa
- İcra Daire’sine alacaklı dilekçe + mahkeme kararı sunar
- Borçlunun banka hesabı + maaş + araç + ev haciz alınabilir
- Maaş haczi: net maaşın 1/4’ü (4857 İş Kanunu Md. 35)
- İtiraz hakkı: tebligattan sonra 5 iş günü
paradefter Yorumu — Nafakada Bilinmeyen 3 Detay
1. Anlaşmalı boşanmada nafaka pazarlığı çok güçlü — sonra mahkeme açılmaz
Eşler anlaşmalı boşanma seçerse, boşanma protokolünde nafaka miktarı + artış formülü kayıt altına alınır. Hâkim bunu inceleyip onaylar. Sonradan değişiklik için yeni dava açmak zor çünkü “anlaştınız” argümanı baskın. Bu nedenle anlaşmalı boşanma görüşmelerinde nafaka konusunda detaylı düşünmek + TÜFE artış maddesi eklemek kritik. Avukatınız bu konuda eğitimli olmalı; yetersizse ikinci avukatla görüş.
2. Yargıtay 2017 İBK — “Hayat birliği” yoksulluk nafakasını sonlandırır
Yoksulluk nafakası alıp resmi olmayan ilişki yaşayan eşler için 2017’de Yargıtay İçtihatları Birleştirme Kararı çıktı: “Hayat birliği yaşayan eş yoksulluk nafakası alma hakkını kaybeder.” Pratikte: ortak ev, aynı sosyal medya, paylaşılan hesaplar, ortak çocuk gibi kanıtlar var. Bu duruma giren nafaka alacaklıları fark edildiklerinde retroaktif olarak nafakayı geri ödemek zorunda kalabilirler. Ödeyici eş için iyi haber, alan eş için ciddi risk.
3. Pasaport bloku “ileri tarihli ödeme planı” ile kalkar
Pasaport bloku konulduğu için yurt dışına çıkamayan nafaka borçlusu için çare: icra dairesine başvurup ileri tarihli ödeme planı (örn. 12 aylık taksit) önermek. Alacaklı (eş) kabul ederse veya icra hakimi gerekçeyi kabul ederse pasaport bloku 2-4 hafta içinde kalkar. Avukatlık + ödeme planı + alacaklının onayı = orta vadeli çözüm. 2024’te 8.000+ kişi bu yolla pasaport blokunu açtırdı (TBB istatistiği).
2026’da Pratik Karar Senaryosu — Eylül Hanım
Durum: Eylül Hanım, 38 yaş, 2 çocuk (8 ve 12 yaş), öğretmen (net 35.000 TL/ay). Eşi mühendis (net 65.000 TL/ay), boşanma davası açılalı 4 ay oldu. Eylül Hanım çocukların velayetini istiyor + nafaka talep ediyor.
Hesaplamalar (2026 emsali):
| Kalem | Tutar |
|---|---|
| Tedbir nafakası (dava süresince, çocuk başına 7.000) | 14.000 TL/ay |
| Tedbir nafakası (Eylül Hanım için kişisel) | 5.000 TL/ay |
| Tedbir dönemi toplam | 19.000 TL/ay |
| Eşin geliri (65.000) - tedbir (19.000) | Eşe kalan 46.000 TL |
| Eşin kalan gelir oranı | %70,7 (kabul edilebilir, dava süresince) |
| Boşanma kararı sonrası iştirak nafakası | 8.000 TL/çocuk × 2 = 16.000 TL |
| Yoksulluk nafakası (Eylül Hanım’a) | Reddedilebilir (kendisi de 35.000 net) |
| Boşanma sonrası toplam | 16.000 TL/ay |
Eylül Hanım’ın stratejisi:
| Senaryo | Sonuç |
|---|---|
| A — Yüksek talep (40.000 TL) | Hâkim “gelir orantısız” diye reddeder, 25.000-28.000’e iner |
| B — Yasal sınıra göre talep (16.000 + 5.000 = 21.000) | Yüksek olasılıkla kabul |
| C — Anlaşmalı boşanma (orta yol) | 18.000 TL/ay + TÜFE artış maddesi, hızlı + kalıcı |
Pratik tavsiye: Senaryo C en akıllıca. Eşinizle anlaşmalı boşanma müzakeresi yapın. Avukatlar arası görüşme → boşanma protokolü taslağı → mahkeme onayı. Süre 2-3 ay, masraf 40.000 TL (toplam ikiniz için), nafaka 18.000 TL + her yıl TÜFE artış. Çocukların yaşamı için belirsizlik kalmaz, mahkeme stresi yaşanmaz.
Sıkça Yapılan Hatalar
- ❌ Sözlü anlaşma ile elden nafaka ödemek — Mahkemede kanıtlanamaz, ödediğinizi söyleyemez
- ❌ Geç ödeme önemsiz sanmak — 1 ay sonra icra, 6 ay sonra suç duyurusu
- ❌ Boşanma protokolüne TÜFE artış maddesi koymamak — Her yıl mahkeme açma zorunluluğu
- ❌ Nafaka değişikliği için bekle — Geliriniz düştüğünde 1 ay içinde dava açın, geriye dönük indirim mümkün
- ❌ Çocuğun yaşı arttıkça nafakanın azalacağını sanmak — Tam tersi: ihtiyaçlar arttıkça nafaka artar
Sonuç
Nafaka 4 çeşittir; tedbir, yoksulluk, iştirak ve yardım. Ödenecek miktar ödeyenin gelirinin 1/3 - 1/2’sini geçmemeli. 2026’da tek çocuk için ortalama 5.000-15.000 TL/ay, eş için 4.000-12.000 TL/ay. Ödememe icra + pasaport bloku + adli ceza doğurur. Anlaşmalı boşanma protokolü ile TÜFE artış maddesi şart; aksi halde her yıl yeni mahkeme. Banka havalesi ödemesi en güvenli yöntem.
Yasal Uyarı
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır. Nafaka davası kişisel duruma özel hukuki süreçtir; mutlaka boşanma ve aile hukuku avukatı ile görüşün. Mahkeme kararları ülke geneli emsaller olsa bile sizin durumunuza birebir uymayabilir.
Kaynaklar
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (Md. 169-176, 182, 175, 364): mevzuat.gov.tr
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (Md. 247 — nafaka borcunun ödenmemesi): mevzuat.gov.tr
- 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu: mevzuat.gov.tr
- 5682 sayılı Pasaport Kanunu (Md. 22/a): mevzuat.gov.tr
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi kararları (aile hukuku): yargitay.gov.tr
- Yargıtay İçtihatları Birleştirme Kararları (2017 — yoksulluk nafakası): yargitay.gov.tr
- Türkiye Barolar Birliği: barobirlik.org.tr
- Adalet Bakanlığı: adalet.gov.tr
- İlgili rehber: Kıdem Tazminatı Hesaplama 2026
- İlgili rehber: Asgari Ücret 2026 Net Maaş
- İlgili rehber: Apartman Aidat İhtilafı Deneyimleri 2026
