31 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete’nin (Sayı 33416) tebliğler bölümünde, başlığı hiçbir şey anlatmayan bir metin var: Dağıtım Tarifesinin Düzenlenmesi Hakkında Tebliğde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ. İçeriği tek cümle — bir yüzde işareti değişiyor. Ama değişen yüzde, elektrik faturasındaki dağıtım bedelinin içine giren bir kalemi belirliyor.
Değişen tek ibare
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan yayımlanan tebliğ, 19/11/2020 tarihli ve 31309 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Dağıtım Tarifesinin Düzenlenmesi Hakkında Tebliğin 9 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan “%1,5’ine” ibaresini “%2’sine” şeklinde değiştirdi. Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girdi.
- madde “Araştırma ve geliştirme giderleri” başlığını taşıyor ve birinci fıkrası, değişiklikten sonra şöyle okunuyor:
Ar-Ge’nin desteklenmesi amacıyla, dağıtım şirketlerinin kontrol edilemeyen işletme giderleri ve planlı bakım bütçesi hariç verimlilik uygulanmış yıllık düzenlemeye esas işletme giderlerinin %2’sine tekabül eden tutar gelir gereksinimi hesaplamalarında Ar-Ge bütçesi olarak dikkate alınır.
Asıl hikâye: oran geri geldi, matrah gelmedi
Bu değişikliği “EPDK Ar-Ge desteğini artırdı” diye okumak eksik olur. Maddenin geçmişine bakmak gerekiyor.
| Tarih | Düzenleme | Oran | Matrahtan hariç tutulanlar |
|---|---|---|---|
| 19/11/2020 (R.G. 31309) | Tebliğin ilk metni | %2 | Kontrol edilemeyen işletme giderleri |
| 20/12/2025 (R.G. 33113) | Değişiklik tebliği, md. 6 — fıkra yeniden yazıldı | %1,5 | Kontrol edilemeyen işletme giderleri + planlı bakım bütçesi |
| 31/10/2026 (R.G. 33416) | Değişiklik tebliği, md. 1 — yalnız oran | %2 | Kontrol edilemeyen işletme giderleri + planlı bakım bütçesi |
Tablo tek bakışta görünmeyen şeyi gösteriyor: oran 2020 düzeyine döndü, matrah dönmedi. Aralık 2025 değişikliği yalnızca yüzdeyi indirmemiş, fıkranın tamamını yeniden yazarak matraha ikinci bir istisna eklemişti — planlı bakım bütçesi. 31 Ekim 2026 tebliği bu istisnaya dokunmuyor.
Bu rakam faturaya nasıl ulaşıyor
Zincir tebliğin kendi maddelerinde yazılı:
- Ar-Ge bütçesi, 9. maddeye göre gelir gereksinimi hesaplamalarında dikkate alınır.
- Gelir gereksinimi, sistem işletim gelir tavanının bileşenlerinden biridir.
- Tebliğin 5. maddesine göre dağıtım gelir tavanı, sistem işletim gelir tavanı ile kayıp enerji gelir tavanı unsurlarından oluşur.
- Yine 5. maddeye göre dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin bedeller, dağıtım gelir tavanı ve talep tahminleri dikkate alınarak hesaplanır.
- Bu bedeller kullanıcı tarafında dağıtım bedeli, güç bedeli, güç aşım bedeli ve reaktif enerji bedeli gibi kalemlere dönüşür.
Yani faturanızda “Ar-Ge payı” diye bir satır aramayın — yok. Tutar, dağıtım bedelinin içinde.
Bütçenin hesap verebilirlik kuralları
- maddenin kalan fıkraları, bu paranın nasıl izleneceğini düzenliyor ve metin bu noktada oldukça sıkı:
- İkinci fıkra: Ar-Ge bütçesi kapsamındaki tutarlar tarife uygulama dönemi bazında kullanılır; “ilgili olduğu tarife uygulama döneminde kullanılmayan Ar-Ge bütçesi diğer tarife uygulama dönemine aktarılmaz”.
- Üçüncü fıkra: Ar-Ge kapsamında yapılan tüm harcamalar, faaliyet bazında düzenleyici hesap planında gerekli alt hesaplar oluşturularak kaydedilir.
- Dördüncü fıkra: Süresi birden fazla tarife uygulama dönemini kapsayan Ar-Ge projeleri için katlanılan giderler, tahakkuk ettikleri tarife uygulama dönemine ait bütçe içinde değerlendirilir.
İkinci fıkra önemli bir kural koyuyor: dönem içinde harcanmayan Ar-Ge bütçesi sonraki döneme taşınamaz. Metin bunu söylüyor; harcanmayan tutarın tüketiciye nasıl döneceğini ise bu madde düzenlemiyor.
paradefter yorumu: küçük yüzdenin büyük sorusu
Birincisi, bu bir vergi değil ama vergi gibi davranıyor. Ar-Ge bütçesi, dağıtım şirketinin kendi kârından ayırdığı bir pay değil; gelir gereksinimi hesabına girdiği için nihayetinde tarifeden, yani abonenin ödediği dağıtım bedelinden karşılanıyor. Dolayısıyla “elektrik dağıtımında Ar-Ge’yi kim finanse ediyor” sorusunun cevabı net: kullanıcı.
İkincisi, asıl ölçü yüzde değil matrah. Kamuoyuna “Ar-Ge payı %2’ye çıktı” diye yansıyacak bir değişiklikte, kritik bilgi Aralık 2025’te sessizce yapılmış matrah daraltmasıdır. Düzenlemeleri yalnız değişen rakamdan takip etmek, tam da bu tür zincirleri kaçırmaya yol açar. İki tebliğ birlikte okunduğunda ortaya çıkan tablo “artış” değil, kısmi geri alma.
Üçüncüsü, doğruyu söylemek gerekirse bu kalemin hane bütçesindeki ağırlığı küçük. Dağıtım bedeli faturanın bir bölümü, Ar-Ge bütçesi de dağıtım bedelinin içinde küçük bir kalem. Haberin değeri hanenin cebindeki fark değil, kuralın yönü ve bu paranın izlenebilirliği. İkinci fıkradaki “aktarılmaz” hükmü, bütçenin dönem içinde harcanmasını zorluyor; ama harcanmadığında ne olacağı — tüketiciye iade mi, mahsup mu — bu maddede yazmıyor.
Dördüncüsü, 31 Ekim tebliğler listesi bunu gizliyordu. Aynı sayıda “Dağıtım Tarifesinin Düzenlenmesi Hakkında Tebliğde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ” başlığı, içeriği hakkında hiçbir şey söylemiyor. Başlıktan içerik çıkarmaya çalışan bir okuma, bu değişikliği göremezdi.
En sık yapılan hatalar
- Faturada “Ar-Ge” satırı aramak. Ayrı kalem olarak gösterilmiyor; dağıtım bedelinin içinde.
- Oranı ciro veya kâr üzerinden düşünmek. Matrah, Kurulca onaylanan verimlilik uygulanmış düzenlemeye esas işletme gideri; kontrol edilemeyen işletme giderleri ve planlı bakım bütçesi bunun dışında.
- “%2 geri geldi, demek ki 2020’deki tutara dönüldü” sanmak. Matrah 2020’dekinden dar; aynı oran aynı tutarı vermez.
- Değişikliği perakende satış tarifesiyle karıştırmak. Bu tebliğ dağıtım tarifesini düzenliyor; mesken son kaynak tedarik tarifesi ayrı bir Kurul kararıyla belirlenir.
- Yürürlük tarihini 1 Ocak sanmak. Tebliğin 2. maddesi “yayımı tarihinde yürürlüğe girer” diyor — yani 31 Ekim 2026.
Takip edilecekler
| Soru | Nereden izlenir |
|---|---|
| Oran değişikliği hangi tarife dönemine yansıyacak | EPDK’nın dağıtım gelir tavanı ve tarife kararları (Resmî Gazete, Kurul Kararları bölümü) |
| Şirket bazında Ar-Ge bütçesi ne kadar | Kurulca onaylanan düzenlemeye esas işletme gideri rakamları |
| Harcanmayan bütçeye ne oluyor | Tebliğ md. 9/2 “aktarılmaz” diyor; iade/mahsup usulü ayrı düzenleme konusu |
| Faturadaki dağıtım bedeli nasıl değişti | Fatura üzerindeki dağıtım bedeli kalemini dönem dönem karşılaştırın |
Sonuç
31 Ekim 2026 tebliği, elektrik dağıtım tarifesindeki Ar-Ge bütçesi oranını %1,5’ten %2’ye çıkardı ve aynı gün yürürlüğe girdi. Oran 2020’deki düzeyine döndü; ancak oranın uygulandığı matrah Aralık 2025’te planlı bakım bütçesi de hariç tutularak daraltılmıştı ve bu daraltma yerinde duruyor. Pratik sonuç: dağıtım bedeli içindeki Ar-Ge kalemi artıyor, ama 2020 düzeyine döndüğü söylenemez.
Elektrik tarafındaki diğer düzenlemeler: Mesken Son Kaynak Tedarik Tarifesi Eşiği 2027 · Elektrik Uygulamasına EPDK Standardı
Kaynaklar
- Resmî Gazete — Dağıtım Tarifesinin Düzenlenmesi Hakkında Tebliğde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ, 31.10.2026, Sayı 33416
- Resmî Gazete — Dağıtım Tarifesinin Düzenlenmesi Hakkında Tebliğ (ilk metin), 19.11.2020, Sayı 31309
- Resmî Gazete — Dağıtım Tarifesinin Düzenlenmesi Hakkında Tebliğde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ, 20.12.2025, Sayı 33113
- Resmî Gazete — 31 Ekim 2026 tarihli ve 33416 sayılı nüsha
