Veraset ve İntikal Vergisi 2026: Miras Kalınca Hesap Nasıl Yapılır

Miras kalınca akla gelen ilk soru “vergi çıkar mı” oluyor; çoğu ailede cevap hayır. 2026’da eş ve her çocuk için 2.907.136 TL’lik istisna var ve ortalama bir aile mirası, mirasçılar arasında bölündüğünde bu sınırın altında kalıyor. Ama bu, yapılacak bir şey olmadığı anlamına gelmiyor: vergi çıkmasa da 4 ay içinde beyanname verilmesi gerekiyor ve banka hesabından para çekmek, miras kalan evi satmak bu adımın atılmasına bağlı.

Bu rehber 7338 sayılı Kanunun güncel metni, 31 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan VİV Genel Tebliği (Seri No: 57) ve GİB’in Eylül 2026 tarihli beyan broşürü üzerine kurulu. Rakamlar 2026 içinde gerçekleşen ölüm ve bağışlar için geçerli.

2026 İstisna Tutarları

İstisna mirasın toplamına bir kez uygulanmaz; her mirasçının kendi payına ayrı ayrı uygulanır. Dört mirasçılı bir ailede dört ayrı istisna vardır.

Bu tutarlar her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellenir. 2026 tutarları, 2025 için ilan edilen %25,49’luk oranla hesaplandı.

Gözden kaçan nokta: istisna listesinde anne, baba ve kardeş yok. Kanun 4/b’de istisnayı yalnızca “füruğ ve eşten her birine” tanıyor. Çocuğu olmayan biri öldüğünde mirası anne-babasına kalırsa, anne ve baba paylarının ilk lirasından itibaren vergi öder.

Vergi Tarifesi 2026

İstisna düşüldükten sonra kalan tutara (matrah) artan oranlı tarife uygulanır. Miras ile bağış (ivazsız intikal) arasındaki oran farkı büyük:

İki özel kural var:

• Aile içi bağışta oran yarıya iner. Ana, baba, eş ve çocuklardan yapılan karşılıksız intikallerde ivazsız tarifenin oranlarının yarısı uygulanır (Md. 16). Yani babadan çocuğa bağışta ilk dilim %10 değil %5.
• Türkiye’ye yeni yerleşenler için %1. 7582 sayılı Kanunla Mayıs 2026’da eklenen fıkra uyarınca, GVK mükerrer 20/D maddesindeki yurt dışı kazanç istisnasından yararlananlara, istisnanın 20 yıllık süresi içinde veraset yoluyla gerçekleşen intikallerde oran düz %1 uygulanır. İstisna belgesi süreci için: Yurt Dışı Kazanç İstisnası: İstisna Belgesi İçin Son Gün 31 Aralık.

Mirasın Değeri Nasıl Bulunur?

Vergiye esas değer piyasa fiyatı değil, kanunun gösterdiği ölçüdür (Md. 10). Bu, özellikle konutta vergiyi ciddi biçimde düşürür.

Bulunan değerden düşülebilecek kalemler de kanunda sayılı (Md. 12): murisin belgeye dayanan borçları, vergi borçları ve cenaze masrafları. Bu kalemlerin beyannamede gösterilmesi şart; gösterilmeyen borç indirilmez.

Emlak vergisi değerinin nasıl belirlendiğini merak ediyorsanız: Emlak Vergisi 2026.

Örnek Hesaplar

Tüm örnekler 2026’da gerçekleşen ölüm/bağış varsayımıyla, Türk Medeni Kanunu’nun yasal miras paylarına göre (Md. 495 ve 499) hesaplandı. Vasiyetname yok.

Örnek 1 — Eş ve iki çocuk, 7 milyon TL’lik miras

Muris; emlak vergisi değeri 6.000.000 TL olan bir daire ve 1.000.000 TL mevduat bırakıyor. Altsoyla birlikte mirasçı olan eşin payı dörtte bir, kalan çocuklar arasında eşit bölünür.

Vergi çıkmıyor, ama beyanname yine verilecek. Aynı dairenin piyasa değeri 15 milyon TL olsa bile hesaba emlak vergisi değeri girdiği için sonuç değişmez.

Örnek 2 — Eş yok, iki çocuk, 20 milyon TL’lik miras

Her çocuğa 10.000.000 TL düşüyor.

İki çocuğun toplam vergisi 305.571,84 TL. 20 milyonluk bir mirasta efektif yük %1,5 civarında.

Örnek 3 — Çocuğu olmayan muris: eş + anne + baba, 8 milyon TL

Ana-baba zümresiyle birlikte mirasçı olan eşin payı yarıdır; kalan yarı anne ve baba arasında eşit bölünür (TMK Md. 496 ve 499).

* Kanun lafzı yüksek istisnayı “füruğ bulunmaması hâlinde” tanıyor. GİB’in Eylül 2026 broşürü aynı istisnayı “eşin tek başına mirasçı olması hâlinde” diye ifade ediyor. Eşin anne-babayla birlikte mirasçı olduğu bu durumda hangi tutarın uygulanacağını vergi dairesine teyit ettirin; standart 2.907.136 TL uygulanırsa eşin vergisi 10.928,64 TL olur.

Örnek 4 — Babadan oğula 1 milyon TL nakit bağış

Bağış, mirasla kıyaslanınca çok daha pahalı: aynı 1 milyon TL miras yoluyla geçseydi istisnanın altında kalırdı. Bağışta beyanname süresi de kısa: 1 ay.

Beyanname: Kim, Ne Zaman, Nereye?

Nereye: Ölen kişinin ikametgâhının bağlı olduğu vergi dairesine. GİB broşürüne göre beyanname kâğıt ortamında, elden veya postayla verilir. Ankara, İstanbul ve İzmir’de ikametgâhı olan murisler için önce ilgili defterdarlığın web sitesinden veraset işlemleri randevusu alınması gerekiyor. Mirasçılar beyannameyi tek tek ya da birlikte verebilir; birlikte verilirse her mirasçı ayrı imzalar.

Eklenecek başlıca belgeler: mirasçılık belgesi (veraset ilamı), ölenin son ikametgâhını gösteren nüfus belgesi, belediyeden emlak vergisi değeri yazısı, araç ruhsat fotokopisi, bankalardan bakiye yazısı, borç ve cenaze masrafı belgeleri, varsa vasiyetname. Mirasçılık belgesi sulh hukuk mahkemesinden ya da noterden alınabilir; noterde istenen belge düzeni Ekim 2026’da değişti: Noterde Veli, Vasi ve Mirasçı Belgeleri Değişti.

Banka Hesabı ve Tapu: Vergi Ödenmeden Ne Olur?

Beyanname sadece vergi için değil, mirasa erişim için de kilit.

• Banka: Kanunun 17’nci maddesine göre bankalar, sigorta şirketleri ve icra daireleri mirasçıya ödeme yapmadan önce vergi dairesinden tasdikname ister. Getirilmezse ödemenin %5’i vergi karşılığı kesilip kalanı ödenebilir.
• Tapu, intikal: Evin mirasçılar adına tescili vergi tahakkuku beklenmeden yapılır; tescilin sonucu 15 gün içinde ilgili vergi dairesine bildirilir.
• Tapu, satış: Miras kalan ev, o eve düşen veraset vergisi tamamen ödenmeden satılamaz ve üzerine ipotek gibi ayni hak kurulamaz (Md. 19). Tapu müdürlüğü vergi dairesinden ilişik kesme belgesi ister. Vergiye karşılık teminat gösterilirse satışa izin verilebilir.

Pratik sonuç şu: 6 taksit hakkı olsa bile miras kalan evi satacaksanız o eve düşen verginin tamamını satıştan önce kapatmanız gerekir. Satış tarafının vergisi ayrı bir konu: Emlak Satış Vergisi.

paradefter yorumu

Bu konudaki en pahalı yanlış, “vergi çıkmıyorsa beyanname de gerekmez” varsayımı. Yanlışın bedeli vergiyle değil, zamanla ödeniyor: ilişik kesme yazısı olmadan banka ya %5 keser ya da ödemeyi bekletir, evi satmak isteyen aile tapuda geri çevrilir. 4 aylık süre, ailenin yasla uğraştığı döneme denk geliyor; o yüzden süreyi kaçırmak çok yaygın.

İkinci nokta sıralama: mirası reddetme süresi 3 ay (TMK Md. 606) ve beyan süresinden önce doluyor. Murisin borçlarının malından fazla olduğundan şüpheleniyorsanız önce borç tablosunu çıkarın, ret kararını verin, beyannameyi sonra düşünün. Mirası kabul edip borçla birlikte devralmak, veraset vergisinden çok daha büyük bir risk.

Üçüncüsü planlama: aile içinde sağlığında yapılan bağış, aynı malın mirasla geçmesinden genellikle daha pahalı. İstisna 2.907.136 TL’den 66.935 TL’ye düşüyor, oran %1’den %5’e çıkıyor. “Ev ölmeden çocuğa geçsin” kararının vergi tarafını bu tabloyla tartın.

En sık yapılan hatalar

• ❌ İstisnanın altında kaldığı için beyanname vermemek — veraset yoluyla intikalde beyan zorunlu.
• ❌ İstisnayı mirasın toplamına bir kez uygulamak — her mirasçının payına ayrı uygulanır; ailede vergi sanılandan daha düşük çıkar.
• ❌ Anne-baba veya kardeşe de istisna uygulamak — istisna yalnızca çocuk, torun, evlatlık ve eş için.
• ❌ Evi piyasa değeriyle beyan etmek — kanuni ölçü emlak vergisi değeri; gereksiz yere yüksek vergi doğar.
• ❌ Cenaze masraflarını ve murisin belgeli borçlarını düşmemek — beyannamede gösterilmezse indirilmez.
• ❌ Bağışı “aile içi, vergisi yok” sanmak — 66.935 TL’yi aşan karşılıksız devir 1 ay içinde beyan edilir.

Pratik Karar Tablosu

2027’de ne değişecek?

İstisna tutarları ve dilimler 2027 için yeniden değerleme oranıyla artırılacak. 2026 Ekim Yİ-ÜFE verisiyle bu oran %27,83 olarak hesaplandı (Yeniden Değerleme Oranı 2027); resmî ilan bekleniyor. Bu oranla eş ve çocuk istisnası ~3,72 milyon TL’ye çıkar — bu bir tahmindir, kesin tutar Aralık sonunda yayımlanacak yeni VİV tebliğiyle belli olur. Tebliğ, tutarları belirli bir tarihten itibaren meydana gelen intikallere uyguluyor; 2026’da gerçekleşen ölümlerde beyanname 2027’de verilse bile 2026 tutarları esas alınır.

Sonuç

Veraset ve intikal vergisi çoğu aile için sıfır vergili ama zorunlu beyanlı bir işlem: eş ve her çocuk için 2.907.136 TL istisna, ev için emlak vergisi değeri, 4 ay beyan süresi, 3 yılda 6 taksit. İstisnanın dışında kalan iki grup var, vergi de en çok onları şaşırtıyor: anne-baba-kardeş mirasçılar ve sağlığında yapılan bağışlar. Beyanname, bankadaki paraya ve miras kalan evin satışına erişimin de anahtarı; süreyi kaçırmamak için ölüm tarihinden sonraki ilk ay mirasçılık belgesi ve emlak değeri yazısıyla işe başlayın.

İlgili: Gelir Vergisi Dilimleri 2026 · Emlak Vergisi 2026 · Yeniden Değerleme Oranı 2027

Kaynaklar

• Resmî Gazete — Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu Genel Tebliği (Seri No: 57), 31.12.2025, Sayı 33124 (5. Mükerrer)
• mevzuat.gov.tr — 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu (Md. 4, 9, 10, 12, 16, 17, 19)
• GİB — Veraset ve İntikal Vergisinin Beyanı Broşürü (Eylül 2026, Yayın No: 617)
• GİB — Veraset ve İntikal Vergisi konu sayfası
• mevzuat.gov.tr — 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (Md. 495, 496, 499, 606)
• İlgili rehber: Yurt Dışı Kazanç İstisnası: İstisna Belgesi İçin Son Gün 31 Aralık
• İlgili rehber: Noterde Veli, Vasi ve Mirasçı Belgeleri Değişti