Bağ-Kur’da eksik hizmet, SGK kayıtlarında çalıştığınız bir dönemin hiç ya da kısmen görünmemesidir. Emeklilik başvurusunda “3 yıl eksik priminiz var, emekli olamazsınız” yanıtı alan ya da e-Devlet hizmet dökümünde 2018-2020 yıllarını boş bulan esnaflar bunu çoğu zaman en kötü anda fark ediyor.
Hukuk Masası olarak bu yazıda, 2026 Mayıs’ta Şikayetvar ve hukuk forumlarında paylaşılan üç vakayı ele alıyoruz: belge sağlamsa SGK’nın kendi düzelttiği, reddederse iş mahkemesine taşınan, 5510 sayılı Kanun Md. 86’ya dayanan hizmet tespit süreci. Hangi belgenin işe yaradığını, hangisinin tek başına yetmediğini ve nerede zaman kaybedildiğini somut örneklerle göstereceğiz.
Bağ-Kur Eksik Hizmet — Yasal Çerçeve
Hizmet tespitinin dayanağı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve GSS Kanunu’nun Md. 86’sı. Buna göre sigortalı, SGK kayıtlarında eksik gördüğü dönemler için hizmet tespit talebinde bulunabiliyor; SGK talebi 3 ay içinde inceleyip sonuçlandırıyor. Talep reddedilirse iş mahkemesinde dava açma yolu açık kalıyor. Mahkemenin tespit ettiği dönem emeklilikte geçerli sayılıyor, eksik primler ise geriye dönük ödeniyor.
Süre açısından kritik nokta 5510 Md. 67/3’te. Hizmet tespit davası emeklilik hakkı doğmadan önce açılabiliyor — sonradan talep edilirse süreç “geriye dönük emekli aylığı düzeltmesi” biçiminde yürüyor ve daha çetrefilli hale geliyor. Yani zamanlama tek başına davanın ne kadar süreceğini belirleyen bir etken.
3 Gerçek Vaka — 2026 Mayıs
Vaka 1: Ahmet Bey — Esnaf Odası Kayıt Devri Eksik
Profil: 58 yaşında, Ankara Sincan’da küçük bir bakkal işleten Ahmet Bey, 1995’te esnaf odasına kaydolmuş, 2026 Mayıs’ta emeklilik için başvurmuş.
Sorun: e-Devlet hizmet dökümünde 1995-1998 arasındaki 3 yıl hiç görünmüyordu. SGK’ya gittiğinde aldığı yanıt netti: “Bağ-Kur sigortalılığınız 1998’de başlamış.” Toplam prim günü 7.920’de kalmış; aradaki 1.080 günlük (3 yıllık) boşluk emekliliğin önündeki tek engeldi.
Süreç:
- Mayıs 2026 — Belge toplama: Esnaf odasından 1995 tarihli kayıt belgesi, vergi dairesinden 1995 mükellefiyet açılışı, bir de o dönem prim ödendiğini gösteren ama sisteme yansımamış banka kayıtları.
- Haziran 2026 — SGK yazılı başvuru: Ankara SGK İl Müdürlüğü hizmet tespit birimine dilekçe ve eklerle başvuru.
- Eylül 2026 — SGK olumlu yanıt: 1995-1998 arası 3 yıl Bağ-Kur sigortalı sayıldı. Eksik primler dönemin asgari ücreti üzerinden 36 ay olarak (95.000 TL) ek borç çıkarıldı.
- Ekim 2026 — Prim ödemesi: O sıralarda gündeme gelen 72 ay yapılandırma teklifi çıkmıştı; Ahmet Bey bu borcu da kapsama aldırıp aylık 1.300 TL taksitle ödemeye başladı.
- Kasım 2026 — Emekli aylığı bağlandı: Net 12.500 TL/ay.
Yorum: Bu dosya mahkemeye hiç gitmedi. Esnaf odası, banka ve vergi dairesi olmak üzere üç ayrı kaynakta belge bulunması, SGK’nın tereddütsüz kabul etmesini sağladı. Tespiti hızlandıran şey belgenin tek başına varlığı değil, birbirini doğrulayan birden çok kaynaktan gelmesiydi.
Vaka 2: Fatma Hanım — Limited Şirket Ortağı Statü Karışıklığı
Profil: 52 yaşında Fatma Hanım, 1998’den beri kuaförlük yapıyor. 2014’te eşiyle birlikte bir kuaför zinciri için limited şirket kurmuş.
Sorun: Burada sorun eksik gün değil, yanlış statüydü. 1998-2014 arası şahıs şirketi olarak Bağ-Kur (4-B) sigortalısıyken, 2014’te limited şirket kurulunca statüsü değişmiş ama sistem bunu yansıtmamıştı. 2018’de kontrol ettiğinde kendini şirket çalışanı gibi “4-A (işçi sigortalı)” görünür buldu. Oysa yönetim kurulu üyesi olduğu için 4-B’de kalması gerekiyordu. Bu fark prim oranlarını ve emeklilik gün şartını doğrudan etkiliyordu.
Süreç:
- 2024 başı: Mali müşaviri uyardı — “Limited şirket ortağı ve yönetim kurulu üyesi olduğun için 4-B sigortalı olman gerekiyor.”
- 2024 Mart — SGK Statü Belirleme Komisyonu: Resmi yazı talep edildi, 2014-2024 arasında 4-B sigortalı olması gerektiği teyit edildi.
- 2024 Mayıs — 10 yıllık statü düzeltmesi: Geriye dönük 10 yıl 4-B olarak yeniden tescil edildi. 4-A ile 4-B arasındaki prim oranı farkı yaklaşık 85.000 TL ek borç olarak çıktı.
- 2024 Ekim — Emeklilik başvurusu: Kadın 4-B sigortalı için gereken 7.200 prim gününe karşılık (Md. 28) toplamı 9.860 güne ulaştığından emekliliği onaylandı.
Yorum: Bu dosyanın dersi şu: eksik hizmet her zaman “boş ay” demek değil. Yanlış statüde geçen yıllar da emekliliği bloke edebiliyor. 10 yıl 4-A görünmek, Fatma Hanım’ı az kalsın hak etmediği bir gecikmeye mahkûm ediyordu. Statü değişikliklerinde SGK kaydının doğru güncellendiğini teyit etmek bu yüzden ihmale gelmiyor.
Vaka 3: Hasan Bey — Banka Prim Ödemesi Sistem Yansımamış
Profil: 55 yaşında taksi şoförü Hasan Bey, 2010-2026 arası primlerini düzenli ödemiş bir Bağ-Kur sigortalısı.
Sorun: 2014 Şubat-Mayıs arasındaki dört ayın primini bankaya yatırmış, dekontlar elindeydi. Ama e-Devlet hizmet dökümünde bu dört ay “ödenmemiş” görünüyordu — 120 günlük bir kayıp. Para ödenmişti; sorun ödemenin SGK sistemine işlenmemiş olmasıydı.
Süreç:
- 2024 Aralık: Emeklilik yaklaşırken hizmet dökümünü kontrol etti ve boşluğu fark etti.
- 2025 Ocak — SGK’ya başvuru: Dört aya ait banka dekontları, yatırma tarihleri ve referans numaralarıyla.
- 2025 Mart — SGK iç inceleme: Banka kayıtlarıyla eşleştirme yapıldı, 120 prim günü sisteme işlendi.
- 2025 Nisan: Hizmet dökümü güncellendi, emeklilik yolu açıldı.
- 2026 Mayıs: Hasan Bey emekli oldu, net 10.800 TL/ay aylık bağlandı.
Yorum: Üç dosya içinde en hızlı sonuçlananı buydu. Banka dekontu üzerinde tarih, tutar ve referans numarası birlikte olduğu için SGK’nın eşleştirme yapması 2-3 ayı geçmedi; dava aşamasına hiç gerek kalmadı. Buradaki ders, dekontları yıllarca saklamanın neden önemli olduğu: ödeme yapmış olmak yetmiyor, ödediğinizi belgeyle gösterebilmeniz gerekiyor.
Adım Adım Hizmet Tespit Başvurusu
1. Belgeleri Toplama
Her belge sizin durumunuzda anlamlı olmayabilir; aşağıdaki tablodan size uyanları toplayın. Genel kural: ne kadar çok bağımsız kaynak, o kadar güçlü dosya.
| Belge | Kaynak | Anlamı |
|---|---|---|
| Vergi levhası | Vergi dairesi / GİB İVD | Mükellefiyet başlangıç tarihi |
| Esnaf odası kayıt belgesi | İlgili esnaf odası | Esnaf statüsü |
| Ticari sicil gazetesi | Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi | Şirket kuruluş, statü değişiklik |
| Banka prim ödeme dekontları | Bankalar (Ziraat, Halkbank, Vakıfbank) | Prim ödemesi ispatı |
| Kira sözleşmesi (işyeri) | Noter veya yazılı | İşyeri faaliyeti ispatı |
| Maaş bordrosu (şirket ortağı) | Şirketin muhasebesi | Yönetim kurulu üyeliği |
| Çalışan bildirim formları | SGK e-Bildirge | Sigortalı bildirimi yapılmış mı |
| Sosyal güvenlik anlaşmalı ülke belgesi | Yurt dışı çalışmalar için | Yurt dışı dönem |
2. SGK İl Müdürlüğüne Yazılı Başvuru
Dilekçe yapısı:
- Üst: ”… SGK İl Müdürlüğü Hizmet Tespit Birimi’ne”
- Konu: ”… tarihleri arasındaki Bağ-Kur (4-B) eksik hizmet tespit talebidir”
- Kişisel bilgiler: TC kimlik, SGK sicil no, adres, telefon
- Olayın özeti: “1995-1998 arası esnaf odasına kayıtlı şekilde faaliyet gösterdim. SGK kayıtlarında bu dönem boş görünüyor. Belgeler ektedir.”
- Talep: “Eksik dönemin Bağ-Kur sigortalılığı olarak tescili ve hizmet dökümümün düzeltilmesi”
- Ekler listesi
- Tarih + imza
3. SGK 3 Aylık İnceleme Süreci
SGK iç birimleri belgeleri inceledikten sonra üç sonuçtan biri çıkıyor:
- ✅ Kabul: Hizmet düzeltilir, varsa prim borcu çıkarılır.
- ⚠️ Kısmi kabul: Bazı dönemler tanınır, bazıları reddedilir.
- ❌ Red: Gerekçesi yazılı bildirilir ve iş mahkemesi yolu açılır. Üç ay dolduğu halde yanıt gelmemesi de uygulamada zımni red sayılır — bekleyip oyalanmak yerine mahkeme hazırlığına geçmek gerekir.
4. Red Sonrası İş Mahkemesi Davası
Dava, bulunduğunuz yerin İş Mahkemesi’nde açılır; o yerde iş mahkemesi yoksa Asliye Hukuk Mahkemesi’nin iş işlerine bakan dairesi yetkilidir.
Dava dilekçesinde şunlar yer alır: davacı bilgileri, davalı olarak SGK Genel Müdürlüğü, konu (hizmet tespit davası), olayların kronolojisi, deliller (belgeler ve tanık) ve talep (eksik dönemin tescili ve emeklilikte sayılması).
Sürecin tipik akışı şöyle ilerliyor:
- Dava dilekçesi mahkemece kayda alınır.
- SGK’ya tebligat yapılır, SGK 30 gün içinde cevap dilekçesi verir.
- Bilirkişi atanır (genelde bir sosyal güvenlik uzmanı).
- Bilirkişi raporu hazırlanır (60-120 gün).
- Aralıklarla 3-6 duruşma görülür.
- Karar çıkar — çoğu dosyada 12-18 ay sürüyor.
- Karar kesinleşir; temyiz devreye girerse 6-12 ay daha eklenir.
paradefter Yorumu — Eksik Hizmette Bilinmeyen 3 Kritik Detay
Aşağıdaki üç noktayı, danışanlarla en sık konuştuğumuz ve çoğu rehberde es geçilen ayrıntılar olduğu için ayrıca anlatıyoruz.
1. “Zamanaşımı” gerekçesine kanmayın — hizmet tespiti emeklilik hakkı doğmadan zamanaşımına uğramaz
SGK bazı red yazılarında “zaman aşımına uğramış talep” gerekçesini kullanıyor. Bu hukuken tartışmalı bir gerekçe. Yargıtay 10. HD yerleşik içtihadı, hizmet tespit talebinin emeklilik hakkı doğmadan zamanaşımına uğramayacağını açıkça söylüyor. Yine de işin pratiği değişmiyor: ne kadar erken fark ederseniz tespit o kadar kolay, çünkü beş yıl gecikmek genellikle ek belge bulma derdi demek. Bu yüzden yılda bir kez e-Devlet hizmet dökümünüzü PDF olarak indirip kontrol etmenizi öneriyoruz.
2. Mali müşavir yazısı tek başına yetmiyor — asıl ağırlığı banka kayıtları taşıyor
Mali müşaviriniz “Bu dönemde mükellefiyetiniz vardı” diye yazılı bildirim verebilir, ama SGK gözünde bu yalnızca destekleyici bir belge. Dosyayı asıl taşıyan deliller şunlar: banka prim ödeme dekontları ve EFT referans numaraları, o dönem aktif olduğunuzu kanıtlayan KDV beyanları, esnaf odası aidat makbuzları, bir de ticaret sicili gazetesi ilanları. Tecrübemize göre bu dört belgeden ikisi-üçü bir aradaysa SGK’nın kabul oranı belirgin biçimde yükseliyor.
3. Esnaf dosyalarında tanık beyanı gerçekten işe yarıyor
İş Mahkemesi davasında tanık beyanı önemli bir delil ve mevzuatta da açıkça düzenlenmiş (HMK Md. 240). Esnaf vakalarında bu özellikle güçlü: aynı dönem aynı pazaryerinde çalışmış meslektaşlar, eski müşteriler, döneme ait fotoğraflar (sosyal medya ya da eski telefon arşivleri). Mahkeme yer yer bu tanıklıklara dayanarak bile karar verebiliyor; bilirkişi raporuyla birlikte sunulduğunda kabul ihtimali daha da yükseliyor. Tek şart, tanıkları erken belirleyip dava dilekçesinde isim ve adresleriyle birlikte sunmak — duruşma günü “bir tanığım var” demek geç kalmış oluyor.
2026’da Pratik Karar Senaryosu — Mehmet Bey, 56 yaş
Durum: Bursa Yıldırım’da 1990’dan beri kasaplık yapan 56 yaşındaki Mehmet Bey’in emekliliğine kâğıt üzerinde 2 yıl var (Bağ-Kur’da kadın 7200, erkek 9000 prim günü kuralı). Ama e-Devlet’te 8.000 prim günü görünüyor; yani 1.000 günlük, üç yıllık bir eksik var.
Tahmin edilen eksik dönem: 1995-1998 arası. Yeni kayıt ve ilk yıllarda sistem hataları yaygın olduğu için ilk şüpheleneceğimiz aralık burası.
Bu noktada Mehmet Bey’in önünde üç yol var:
| Senaryo | Aksiyon | Süre | Başarı Olasılığı |
|---|---|---|---|
| A — Hiçbir şey yapma | 2 yıl bekle, normal emekli | 2 yıl + eksik dönem zorluğu | %20 (eksik gün ile başvuru reddedilir) |
| B — SGK’ya başvuru | Belge topla (esnaf odası, vergi, banka), 3 ay SGK inceleme | 3-6 ay | %70 (belgeler sağlamsa) |
| C — SGK + paralel iş mahkemesi hazırlığı | B + avukatla dava dilekçesi taslağı hazır | 6 ay - 18 ay | Yüksek |
Pratik tavsiye: Yerinde olsaydık Senaryo B’yi beklemeden başlatırdık. İşin akışı şöyle:
-
Hafta 1-2 — Belge toplama:
- Bursa Esnaf Odası’ndan 1990 tarihli kayıt belgesi (10-15 TL, çoğu zaman aynı gün veriliyor).
- Vergi dairesinden 1990 mükellefiyet açılış belgesi (e-Arşiv üzerinden).
- Ziraat Bankası’ndan 1995-1998 dönemine ait banka kayıtları (arşiv talebi yaklaşık 30 gün sürüyor; en uzun adım bu, o yüzden ilk gün başlatın).
-
Hafta 3-4 — Mali müşavirle dilekçe: 1995-1998 mükellefiyetinin SGK kayıtlarında bulunmadığının ispatı ve tüm belgelerin ek olarak listelenmesi.
-
Ay 2: SGK İl Müdürlüğüne KEP veya APS ile başvuru (tebliğ tarihini belgeleyebilmek için ikisinden biri şart).
-
Ay 5-6 — SGK yanıtı: Olumluysa eksik prim borcu çıkar ve yapılandırma kapsamına alınır; olumsuzsa 30 gün içinde İş Mahkemesi’ne dava açılır.
-
Mahkemeye gerek kalırsa: Avukat 12.000 TL ve mahkeme harçları 5.000 TL ile yaklaşık 17.000 TL maliyet, 12-18 aylık süre.
Beklenen sonuç: belgeler tamamsa yüksek ihtimalle 2027 başında 9.000 prim günü tamamlanır ve 2027 yazında emekli aylığı bağlanır. Yani harekete geçmek Mehmet Bey’e iki yıl kazandırıyor; hiçbir şey yapmazsa emeklilik 2031-2032’ye sarkıyor. Üç yıllık eksiğin bedeli, birkaç haftalık belge mesaisinin çok üzerinde.
Sıkça Yapılan Hatalar
Aşağıdakiler, dosyalarda en sık karşımıza çıkan ve hepsi önceden önlenebilir beş hata:
- ❌ Hizmet dökümünü emeklilik başvurusundan önce kontrol etmemek. Eksik dönem son anda ortaya çıkıyor, geriye düzeltecek vakit kalmıyor.
- ❌ Mali müşavir yazısını tek başına yeterli sanmak. SGK için asıl belirleyici olan banka, esnaf odası ve vergi belgeleri.
- ❌ SGK üç ayda yanıt vermeyince oturup beklemek. Yanıtsızlık zımni red sayılıyor; bu sürede iş mahkemesi yolu zaten açık.
- ❌ Tanıkları dilekçede bildirmeyip duruşmada getirmeye çalışmak. Tanık adı önceden bildirilmezse mahkeme dinlemeyebiliyor.
- ❌ Statü değişikliğinde SGK’ya bildirim yapmamak. Bugün önemsiz görünen ihmal, yıllar sonra emeklilikte karşınıza çıkıyor.
Özet ve Masamızın Görüşü
Yukarıdaki dört dosyadan çıkan ortak ders şu: Bağ-Kur eksik hizmetinde sonucu belirleyen, davanın kendisi değil belgenin gücü. Ahmet ve Hasan Bey’in dosyaları birbirini doğrulayan kayıtlar sayesinde SGK aşamasında, üç ay içinde çözüldü; mahkemeye hiç gitmedi. Belge zayıfsa ya da statü gibi yoruma açık bir mesele varsa süreç iş mahkemesine taşınıyor — orada da geçmiş verilere göre kabaca çoğunlukla kabul ile sonuçlanan bir tablo, 6-18 aylık bir süre ve 15-40 bin TL’lik bir masraf söz konusu. Geriye dönük çıkan prim borcu ise 2026 yapılandırması kapsamında 72 aya kadar taksitlendirilebiliyor.
Masamızın tek cümlelik tavsiyesi: emekliliği beklemeyin. Yılda bir kez e-Devlet hizmet dökümünü indirip kontrol etmek ve her statü değişikliğinde SGK kaydının doğru güncellendiğini teyit etmek, yıllar sonra çok daha pahalıya patlayacak bir sorunu daha doğmadan kapatır.
Yasal Uyarı
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır. Hizmet tespit süreci kişiye özel ilerler ve her dosyanın belge tablosu farklıdır; bu nedenle adım atmadan önce bir mali müşavir (SMMM/YMM) ya da iş hukuku avukatından destek alın. Yazıdaki örnekler yol göstermek içindir, kendi durumunuza birebir uymayabilir.
Kaynaklar
- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve GSS Kanunu (Md. 7, 28, 86): mevzuat.gov.tr
- 4857 sayılı İş Kanunu: mevzuat.gov.tr
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: mevzuat.gov.tr
- Sosyal Güvenlik Kurumu: sgk.gov.tr
- Yargıtay 10. Hukuk Dairesi kararları: yargitay.gov.tr
- TESK (Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonu): tesk.org.tr
- İlgili rehber: Emeklilik Yaşı 2026 EYT
- İlgili rehber: Bağ-Kur 72 Ay Yapılandırma 2026
- İlgili rehber: SGK Hizmet Dökümü Nasıl Alınır
Editöryal Kontrol
Bu yazı paradefter Hukuk Masası tarafından 17.05.2026’te hazırlandı. Mevzuat değişiklikleri ve resmi kurum açıklamaları takip edilir; içerik güncel mevzuata göre düzenli olarak revize edilir. Hata bildirimi veya geri bildirim için [email protected].