Türkiye’de 4-B sigortalı (Bağ-Kur’lu) esnaf, serbest meslek mensubu ve şirket ortağı sayısı milyonlarcaya ulaşıyor. Aylık prim yükü, geç ödendiğinde faiz/gecikme zammıyla katlanıyor; biriken borçlar tahsil yoluna girdiğinde de banka teminat mektubu engeli çoğu küçük esnafı sistemin dışında bırakıyor. 10 Mayıs 2026 tarihinde TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’ndan geçen kanun teklifi tam da bu darboğazı hedefliyor: 72 ay taksit + 1 milyon TL’ye kadar teminatsız tecil. Bu rehberde Bağ-Kur’lu için düzenlemenin ne anlama geldiğini, kimi kapsadığını ve başvuru gününe nasıl hazırlanılacağını sade Türkçeyle anlatıyoruz.

Bağ-Kur Yapılandırma Neyi Kapsar?

Düzenleme 6183 sayılı Amme Alacakları Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 48. maddesi çerçevesinde işliyor. SGK alacakları bu madde kapsamında olduğu için Bağ-Kur prim borçları otomatik olarak kapsama giriyor.

✅ Kapsamda Olan Bağ-Kur Borçları

  • 4-B prim borcu (aylık prim + gecikme zammı)
  • GSS primi (Genel Sağlık Sigortası)
  • İsteğe bağlı sigorta primi
  • Tarım Bağ-Kur prim borcu
  • İdari para cezaları (geç bildirim, eksik prim)
  • Şirket ortağı sıfatıyla 4-B prim borcu

❌ Genelde Kapsam Dışı

  • Cezai hüküm içeren prim alacakları (kasıtlı eksik bildirim cezaları)
  • Daha önce yapılandırılıp bozulmuş tecil dosyaları (Resmî Gazete metniyle netleşecek)
  • Adli cezaya dönüşmüş alacaklar

Eski Sistem vs Yeni Düzenleme

KonuEski Sistem (md. 48)Yeni Düzenleme
Taksit süresi36 ay (3 yıl)72 ay (6 yıl)
Teminatsız üst limit50 bin TL1 milyon TL
1M TL üstü teminatTam teminatAşan kısmın yarısı
Faiz indirimiYokYok (af değil)
Başvuru ücretiYokYok

Bağ-Kur’lu bir esnaf için kritik fark teminat şartının yumuşaması. Eski sistemde 100.000 TL’lik Bağ-Kur borcu olan terzi veya bakkal banka teminat mektubu temin edemediğinden tecil sistemine giremiyor, borç idari haciz tehdidi altında büyümeye devam ediyordu. Yeni sistemde 1 milyon TL’ye kadar hiçbir teminat aranmıyor.

”Vergi Affı” Değil, Vade Uzatması

Düzenlemenin klasik bir Bağ-Kur affı OLMADIĞINI vurgulamak gerekir:

  • 🚫 Gecikme zammı silinmiyor: Eski borca işlemiş faiz aynen kalır
  • 🚫 Ana para azalmıyor: Prim borcu olduğu gibi durur
  • ✅ Sadece vade uzuyor: 6 yıla yayılabilir
  • ✅ Teminat şartı yumuşuyor: 1M TL’ye kadar serbest

Geçmişte 2018 (7143), 2020 (7256) ve 2023 (7440 sayılı Kanun) ile çıkan kapsamlı yapılandırma kanunları Bağ-Kur prim borcunun gecikme zammını siliyor, Yİ-ÜFE oranıyla düşük artış uyguluyordu. Şu anki teklif bu tür bir af değil — sadece tecil mekanizmasını genişletiyor. Kapsamlı bir Bağ-Kur affı isteyenler için ayrı bir kanun teklifi gerekir.

Pratik Senaryolar

Senaryo 1: 180.000 TL Bağ-Kur Prim Borcu (3 yıllık birikim)

  • Eski sistem: 50.000 TL teminatsız üst sınırını aşıyor → tam teminat şartı (180.000 TL banka teminat mektubu) → çoğu esnaf temin edemez, sistem kullanılamıyor
  • Yeni sistem: 1 milyon TL altında → tamamen teminatsız 72 ay taksit → aylık ~2.500 TL (Yİ-ÜFE dahil ~2.600 TL)
  • Etki: Daha önce sistem dışında kalan esnaf doğrudan başvurabilir hâle gelir

Senaryo 2: 720.000 TL Bağ-Kur + GSS Birikim Borcu

  • Eski sistem: 36 ay × ~20.000 TL/ay → çoğu küçük esnaf için katlanabilir değil
  • Yeni sistem: 72 ay × ~10.000 TL/ay → aylık ödeme yarıya iner
  • Etki: Esnaf günlük cirosunun küçük bir bölümünü ayırarak borç ödemeye devam edebilir

Senaryo 3: 2.500.000 TL Bağ-Kur Borcu (Şirket Ortağı)

  • Eski sistem: Tam teminat = 2.5 milyon TL banka teminat mektubu (pratikte çok zor)
  • Yeni sistem: 1 milyon teminatsız + (1.500.000 × 1/2) = 750.000 TL teminat (ipotek veya banka mektubu)
  • Etki: Teminat yükü %70 azalır

Başvuru Süreci (Bekleyen)

Kanun yürürlüğe girdiğinde tahmini akış:

1. Borç Dökümü Çıkarma

  • e-Devlet → “SGK Borç Sorgulama” → 4-B kalemi
  • Veya bağlı SGK il müdürlüğünden ıslak imzalı borç dökümü
  • PDF olarak saklayın — başvuru ekinde gerekli

2. Aylık Ödeme Kapasitesi Hesabı

  • Aylık net cirodan/maaşdan sürdürülebilir bir tutar belirleyin
  • 72 ay × bu tutar = yapılandırılabilir toplam borç üst sınırı
  • Bu hesabı yapmadan başvurmayın; bozulan tecilin geri dönüşü zordur

3. Başvuru Kanalı

  • Bireysel Bağ-Kur’lu: e-Devlet → SGK İşveren İşlemleri → Tecil ve Taksitlendirme Başvurusu
  • Şirket ortağı: Şirketin bağlı bulunduğu SGK il müdürlüğüne yazılı dilekçe
  • Tarım Bağ-Kur: İlçe SGK birimi

4. Onay ve İlk Taksit

  • Başvuru sonrası 15-30 iş günü içinde idari karar
  • Onay halinde ilk taksit ödemesi başvuru tarihini izleyen aydan başlar
  • Otomatik ödeme talimatı verilmesi şiddetle önerilir

Hazırlık Adımları — Bugünden Yapılabilecekler

Sıkça Yapılan Hatalar

  • ❌ “Bağ-Kur affı çıktı, gecikme zammı silinecek” sanmak — Bu sadece taksit + teminat genişletmesi, faiz silme yok
  • ❌ Başvuru kanun yürürlüğe girmeden yapmak — Henüz başvuru kanalı açılmadı
  • ❌ 72 aylık taksit planını ödeme kapasitesiyle eşleştirmeden imzalamak — Bozulan tecil = artan faiz + haciz
  • ❌ 1M TL üstü borçta teminat hesabını yanlış yapmak — Aşan kısmın yarısı; tüm borcun yarısı değil
  • ❌ GSS prim borcunu unutmak — Aynı yapılandırma içine alınmazsa ayrı takip edilir, sağlık hizmetinde sorun yaratır

Sonuç

Kanun teklifi yürürlüğe girerse Türkiye’deki milyonlarca Bağ-Kur’lu esnaf, serbest meslek mensubu ve şirket ortağı için tecil sisteminin kapısı genişlemiş olacak. Aylık prim ödeme yükü yarıya inerken daha önce teminat sağlayamayanlar için sistem ilk kez erişilebilir hâle gelecek. Ancak bu bir af değil vade uzatması; gecikme zammı işlemeye devam edecek. Kapsamlı bir Bağ-Kur affı için 7440 benzeri ayrı bir kanun gereklidir. Resmî Gazete’de yayımlanır yayımlanmaz bu rehberi başvuru takvimi ve form linkleriyle güncelleyeceğiz.

Yasal Uyarı

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır. Kanun metni henüz Resmî Gazete’de yayımlanmadığından nihai maddeler değişebilir. Bağ-Kur borç yapılandırma kararınız için bir mali müşavir (SMMM/YMM) veya bağlı bulunduğunuz SGK il müdürlüğüne danışın.

Kaynaklar