Genel Sağlık Sigortası (GSS), 18 yaşından itibaren sağlık güvencesi olmayan herkes için zorunludur ve 5510 sayılı Kanun md. 60/g uyarınca otomatik tescil edilir. Vatandaşlardan bir kısmı, yıllar sonra bilgi sahibi olmadan binlerce TL GSS borcu çıktığını veya silindi denilen borcun tekrar görüldüğünü Şikayetvar’da paylaştı. Bu yazıda üç gerçek vakayı, mevzuat çerçevesini ve borcu silme yolunu inceleyeceğiz.

GSS Tescili Nasıl ve Ne Zaman Otomatik Yapılır?

5510 sayılı Kanun’a göre:

  • 18 yaşını dolduran, başka sağlık güvencesi olmayan herkes GSS kapsamına girer
  • 25 yaşını dolduran öğrenci/çocuk, ana-baba üzerinden bağımlı statüsünden çıkar
  • Çalışmaya başlayan, evlenen, başka bir sigorta kaydı oluşan kişiler bağımlılıktan ayrılır

Tescil otomatik yapılır. Gelir testi yapılmamışsa, aylık brüt asgari ücretin tamamı üzerinden prim hesaplanır.

Gerçek Deneyim 1: Babamın Sigortasına Rağmen Borç Çıktı

Tarih: 22 Eylül 2025 · Kaynak: Şikayetvar

“Zehra” rumuzlu kullanıcı, 2016’da 18 yaşına girdiğinden beri aynı ikametgahta yaşadığını ve babasının sigortasının kesintisiz devam ettiğini, buna rağmen rızası olmadan GSS borcu çıkarıldığını yazdı. Şikayet: Bilgim Dışında Çıkarılan GSS Borcunun Silinmesini Talep Ediyorum.

Olası neden: 25 yaş öncesi öğrenci statüsünden ayrılma, evlilik, başka sigorta kaydı gibi nedenler bağımlılık statüsünü sona erdirebilir; ya da SGK sisteminde bağımlılık kaydının yapılmadığı durumlar yaşanır.

Gerçek Deneyim 2: Silindi Denilen Borç Tekrar Göründü

Tarih: 17 Eylül 2025 · Kaynak: Şikayetvar

“Ahmet” rumuzlu kullanıcı, 2018-2019 yıllarında çıkarılan GSS borcunun SGK müdürlüğü tarafından silindiğinin söylendiğini, ancak sistemde tekrar göründüğünü ve faiz işlediğini yazdı. Şikayet: SGK Silindiği Söylenen GSS Borcum Yeniden Görünüyor Ve Faiz İşliyor.

Olası neden: Silme işlemi merkezi sisteme yansımayabilir; veya gelir testi sonucunun geçerlilik süresi bitince yeniden borç oluşabilir.

Gerçek Deneyim 3: 21.000 TL Birikti, Habersiz

Tarih: 15 Eylül 2025 · Kaynak: Şikayetvar

“Eda” rumuzlu kullanıcı, 2023 yılında 21.000 TL GSS prim borcu çıkarıldığını ve önceden hiçbir şekilde bilgilendirilmediğini yazdı. Şikayet: Habersiz GSS Borcu Ve Sağlık Hizmetlerinden Yararlanamama Mağduriyeti.

Olası neden: Bağımlılık statüsünden çıktıktan sonra gelir testi yaptırmayan kişilerde, brüt asgari ücretin tamamı üzerinden prim biriker; yıllık olarak binlerce TL’ye ulaşır.

Borcu Silme veya Azaltma Yolu

1. Gelir Testi Başvurusu

İkametgahınızın bağlı olduğu Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı (SYDV)‘na dilekçe ile gelir testi başvurusu yapın. Test sonucu üç ana kategoriye düşer:

  • G0 (Gelir asgari ücretin 1/3’ünden az): Prim devlet tarafından karşılanır; geçmiş borçlar silinebilir (geç. md. 12 ve ilgili hükümler)
  • G1 (Asgari ücret 1/3 ile asgari ücret arası): İndirimli oranda prim
  • G2 (Asgari ücret üzerinde): Tam prim

2. Bağımlılık Kanıtı

Bağımlı olmanız gereken durumdaysanız (anne/baba/eş sigortası altında), bağımlılık belgesi ile SGK il müdürlüğüne başvurun. Bağımlılık tescili yapılırsa GSS sona erer.

3. Yapılandırma / Af Yasaları

Belirli dönemlerde çıkan yapılandırma kanunları (örn. 7256, 7440 sayılı kanunlar) GSS borçları için indirim sağlar. Resmi duyurular sgk.gov.tr üzerinden ilan edilir.

4. CİMER / Alo 170

Sürekli sorun yaşıyorsanız:

  • CİMER üzerinden Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na şikayet
  • Alo 170 ile tutanak

5. Dava Yolu

Düzeltme reddedilirse, ret tebliğinden itibaren 30 gün içinde İdare Mahkemesi’nde dava açabilirsiniz.

Yapılandırma ve Af Yasalarını Takip Edin

Tarihsel olarak Türkiye’de vergi ve sigorta prim borçlarına yönelik yapılandırma kanunları periyodik olarak çıkar. Resmî Gazete duyurularını ve gib.gov.tr + sgk.gov.tr sayfalarını takip edin.

Yasal Uyarı

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, kişisel sosyal güvenlik veya hukuki danışmanlık yerine geçmez. Spesifik durumunuz için bağlı bulunduğunuz SGK il müdürlüğüne ya da bir avukata danışın.

Kaynaklar